Wednesday, February 10, 2016

Habari msomaji wa makala za uchambuzi wa vitabu, karibu tena katika wiki nyingine ya Kujifunza kutoka kwenye kitabu cha wiki. Wiki hii tunajifunza kutoka kwenye kitabu kinachoitwa YOU CAN WIN (UNAWEZA KUSHINDA) kilichoandikwa na SHIV KHERA. Kitabu hiki kinazungumzia jinsi gani unavyoweza kufikia mafanikio makubwa katika maisha yako bila kujalisha umetokea wapi au una umri gani. Ukifuata hatua zilizopo kwenye kitabu hiki kwa vitendo ni lazima utakua mshindi tu. Mwandishi anasema kwamba washindi hawafanyi vitu tofauti bali wanafanya vitu kwa utofauti. Yaani kilekile anachofanya mtu wa kawaida, mshindi anakifanya kwa njia ya tofauti. Mwandishi anaanza kwa kuzungumzia mtazamo (attitude) na umuhimu wake, lakini pia anaonyesha vitu vinavyowashikilia watu chini washindwe kupata mafanikio makubwa, na pia anatoa suluhisho ya vitu vya kufanya kuweza kutoka hapo ulipo na kufika juu. Kitabu hiki kina mambo mengi sana ya kujifunza, hapa nimechukua mambo 20 tu ambayo muhimu ambayo na wewe pia unaweza kujifunza.
 
Karibu tujifunze.
1. Asili ya mwanadamu ni kukataa au kupinga mabadiliko bila kujali madhara yake yatakuwa chanya au hasi. Hua tunajihisi kua na faraja kubakia katika hali zetu za sasa ambazo ni hasi, hata kama mabadiliko yataleta matokeo mazuri hatuko tayari kuyakubali.
SOMA; KITABU; Kurasa Za Maisha Ya Mafanikio, Toleo La Kwanza 2016.
2. Kama mtazamo wako ni hasi maisha yako yanakua kwenye kizuizi. Huwezi kufanikiwa huku ukiwa na mtazamo hasi, kwanza utakua na marafiki wachache na hata maisha huwezi kuyafurahia, Mtazamo wako ni kama dirisha la kioo unalotumia kuiona dunia, kama kioo cha dirisha lako ni kichafu, basi kila utakachokua unakiona nje utaona ni kichafu. Mtazamo unapokua hasi, ni kama kioo cha dirisha chako ni kichafu. Lazima uanze kusafisha kioo chako. Tengeneza mtazamo chanya na utaona mambo chanya yakikujia.
3. Watu wenye mtazamo hasi hua ni watu wa kukosoa siku zote, hata kama kitu kimefanyika vizuri namna gani. Ni wakosoaji hadi wanakua wataalamu wa kukosoa, Yaani wao ni kutafuta makosa tu, ni kama vile watapatiwa tuzo ya kukosoa. Utakutana na watu hawa maofisini hata majumbani mwetu. Unachopaswa kufanya ni kuacha kuambatana na watu wa namna hii maana hupenda kuwaambukiza wengine ili wawe kama wao.
Zipo hatua 8 za kuutengeneza mtazamo chanya.
4. Hatua ya Kwanza: Badilii Focus yako, badala ya kutazama upande hasi, basi anza kuangalia upande chanya kwenye kila jambo au watu. Unapaswa kua mtafuta mazuri. Tazama mazuri ya mtu na sio yale mabaya. Change Focus, Look for Positive
5. Hatua ya Pili: Acha kuahirisha mambo (procrastination). Kuahirisha mambo hupelekea mtu kutengeneza mtazamo hasi. Tabia ya kuahirisha hukupunguzia nguvu zaidi, kuliko juhudi ambayo ungeweka kumaliza hiyo shughuli. Kazi ukiimaliza unahisi mwenye nguvu zaidi, ila kazi isipokamilika hukuondolea nguvu na kujihisi mchovu. Watu wengi wanaotoka makazini mwao wakiwa wamechoka wanakua hawajamaliza kazi zao.
6. Hatua ya Tatu: Tengeneza mtazamo wa Shukrani. Hesabu baraka zako badala ya kuhesabu matatizo uliyonayo. Kuwa mwenye shukrani hata kama ni kidogo ulichonacho. Hata kama uko kwenye matatizo kiasi gani, ukijichunguza kwa makini utagundua unayo mambo mengi sana ya kumshukuru Mungu na hata wengine. Ukiwa kwenye tatizo, ukawa mtu wa kulalamika, haikusaidii kutoka hapo ulipo, badala yake utaendelea kujiumiza kwa mtazamo wako maana utaendelea kuona matatizo tu kila sehemu. Kulingana na Imani yako, ukiwa mwenye shukrani ina maana una imani kwamba pamoja na matatizo uliyonayo, kuna mengine mazuri ambayo Mungu amekujalia hata kama ni madogo lakini una imani pia kwamba anaweza kukutendea mazuri zaidi na kukusaidia kutoka hapo ulipo. Many of our blessings are hidden treasures; count your blessings and not your troubles.
7. Hatua ya nne. Kuwa mtu wa kujielimisha bila kukoma. Wengi huamini kwamba elimu rasmi (vyuo na vyuo vikuu) inatosha. Bahati mbaya kwenye shule zetu tunapata taarifa nyingi na kuiita elimu, kitu ambacho sio kweli. Elimu ya kweli ni ile inayokufunza akili yako na moyo wako. Kama utapata elimu ila tabia yako ikabakia vile vile basi ujue ulichopata ni taarifa tu na sio elimu. Watu huchanganya elimu na uwezo wa kukariri ukweli (facts). Ili kutengeneza mtazamo chanya tafuta maarifa yenye kukubadili akili yako na tabia zako. Jielimishe mwenyewe bila kukoma, tafuta vitabu vizuri au hudhuria semina mbalimbali. We need to compete for knowledge and wisdom and not for grades.
SOMA; Misemo Hii Mitano (5) Inaua Kabisa Ndoto Zako Za Mafanikio, Iepuke.
8. Lisha akili yako Kila siku. Kama ilivyo miili yetu inahitaji chakula kila siku, akili zetu pia zinahitaji mawazo mzuri (good thoughts) kila siku. Kama miili yetu tukiilisha vyakula visivyofaa ni ukweli usiopinga kwamba miili yetu itaugua. Hivyo hivyo akili zetu huugua zinapolishwa mawazo mabaya. Usipofanya juhudi kuilisha akili yako mambo mazuri, automatic akili yako itajilisha yenyewe vitu vibaya. Akili yako inakula kutokana na vitu unavyosikiliza, kuona na hata kusoma. Je unairuhusu akili yako kusikiliza nini muda mwingi kwenye redio au simu au hata marafiki. Ni marafiki gani unaokua nao na hua wanaongea nini? Je unaangalia nini kwenye TV au Computer au simu? We need to feed our mind with the pure and positive thoughts to stay on track.
9. Hatua ya Tano: Tengeneza heshima binafsi (self-esteem). Heshima binafsi ni jinsi unavyojihisi mwenyewe au jinsi unavyojiona ndani yako. Kama ukijihisi vizuri ndani mwako hata utendaji wako unakwenda juu, mahusiano yako yanakua bora kuanzia nyumbani hadi kazini, hata dunia unaiona nzuri zaidi. Sababu ni kwamba kuna uhusiano mkubwa kati ya jinsi tunavyojihisi wenyewe na tabia au mwenendo wetu. Kama unataka kutengeneza heshima binafsi chanya, njia ya haraka ni kufanya kitu kizuri kwa wale wasiokua na uwezo wa kukulipa. Unaweza kutoa msaada wa fedha au wa kujitolea kwa wengine ambao ni wahitaji. Unapowasaidia wengine bila kulipwa unajihisi vizuri, heshima binafsi inaongezeka. Givers have high self-esteem, positive attitude and they serve society.
10. Hatua ya Sita: Epukana au kaa mbali na Vishawishi hasi (negative influences). Vishawishi hasi vinaweza kua watu au marafiki wenye mtazamo hasi, ama vyombo vya habari vyenye habari hasi. Mfano unakuta watu wanaokuzunguka kila siku ni kuongea umbea tu kuhusu wengine, au kukuelezea habari mbaya mbaya tu mara za uchawi, kufumaniwa, ajali au habari za mapenzi tu. Yaani hakuna siku mnajadili mawazo (ideas) zenye kuwapeleka mbele. Kwenye vyombo vya habari, unakuta kila mara unasikiliza ajali, mara siasa chafu, mara vita, tena habari hizi unazisikia au kuziona asubuhi mchana na hata jioni. Hivi akilini mwako unadhani ni nini kinajengeka? Ni mtazamo hasi kuhusu dunia, watu au hali fulani. Stay Away from negative influences.
11. Hatua ya Saba: Jifunze kupenda vitu ambavyo vinahitajika kufanywa. Baadhi ya vitu vinahitaji kufanywa bila kujali tunavipenda au hatuvipendi. Mfano mama kulea mtoto wake haijalishi anapenda au hapendi anahitajika kumlea. Vipo vitu ambavyo kila mmoja wetu anapaswa kuvifanya bila kujali anavipenda au hapendi, lakini ni muhimu kuvifanya. Kutokuvipenda ndio hupelekea kuviahirisha au kuacha kabisa kuvifanya. Sasa chakufanya, angalia vile vitu vyote unavyodhani vimekua ni vya muhimu sana kwako lakini kila ukitaka kuvifanya unavipiga kalenda. Orodhesha vitu hivyo anza na kimoja kimoja, jifunze kukipenda, angalia uzuri wa shughuli hiyo, pata picha jinsi utakavyonufaika pale utakapokua umekifanya tayari. This may not always be fun, and may even be painful. But learn to like the task, the impossible becomes possible.
12. Hatua ya Nane: Ianze siku yako na kitu chanya. Soma au sikiliza kitu chanya wakati wa asubuhi. Baada ya kulala akili inakua imepumzika na kutulia vizuri. Tunapoamka akili yetu ya ndani (subconscious mind) inakua ipo tayari kupokea kitu cha kwanza asubuhi, kitu hicho ndicho kitakachoitawala siku yako nzima. Kwa bahati mbaya akili yetu hii (subconscious mind) hua haichagui, inaingiza kinachokuja. Unapoanza asubuhi yako na habari hasi, uwezekano ni mkubwa wa kukutana na mambo hasi siku nzima. Hivyo ni muhimu sana unapoamka kabla ya kukutana na watu anza kuipatia akili yako kifungua kinywa kizuri. Unaweza kusoma, kusikiliza au kuangalia vitu chanya vyenye kukuhamasisha. Start your day with something positive.
SOMA; Mambo 20 Niliyojifunza Kutoka Kwenye Kitabu Cha Critical Thinking.
13. Mwanadamu amepewa Zawadi Kuu. Ukiangalia mwanadamu hawezi kupeperuka kama ndege, hawezi kukimbia kumzidi chui au duma, hawezi kupanda miti kwa haraka kama tumbili au ngedere. Mwanadamu hana jicho lenye uwezo mkubwa kama tai, wala hana meno na makucha makali kama Simba. Ukicheki mwili wa mwanadamu ulivyo hauna kinga au vitu vya kujilinda kama walivyo viumbe wengine. Hata mdudu mdogo tu anaweza kumuua mwanadamu. Lakini Mungu ni wa ajabu sana, akampatia mwanadamu zawadi kubwa sana. Zawadi kuu hiyo tuliyonayo wanadamu inayotutenganisha na viumbe vingine ni UWEZO WA KUFIKIRI. Kwa kutumia uwezo huo, mwanadamu anaweza kutengeneza mazingira yake ya kuishi wakati wanyama wao huchukuliana na mazingira (adapt) kama yalivyo. Uwezo wa kufikiri ndio unamsaidia mwanadamu kuumba au kutengeneza vitu ambavyo vinaweza kurahisi shughuli na kuboresha maisha yake. Cha kuhuzunisha ni kwamba wachache sana ndio wanaoweza kutumia zawadi hii hadimu kwa kiwango chake cha mwisho.
14. Maisha yamejaa machaguo (choices). Kila chaguo lina madhara yake chanya au hasi. Mfano unapochagua kula kupita kiasi ni kwamba unachagua kua na kiriba tumbo (obesity) au uzito uliozidi ambao hupelekea kupatwa na magonjwa mengi kama kisukari, shinikizo la damu, matatizo ya moyo n.k. Tuna uhuru wa kufanya uchaguzi, ila tukishachagua, uchaguzi tuliofanya ndio unaotudhibiti. Fanya uchaguzi sahihi.
15. Mafanikio hayapimwi kwa nafasi uliyofikia katika maisha, wala hayapimwi kwa vitu ulivyonavyo kama fedha, magari, nyumba n.k. Mafanikio ya kweli yanapimwa kwa vikwazo ulivyoweza kuvishinda. Nelson Mandela aliwahi kusema kwamba watu wasiyapime mafanikio yake kwa kutizama alikofika, bali kwa kutizama ni mara ngapi alijaribu akashindwa na kuinuka tena. Vile vile mafanikio hayapimwi kwa kujilinganisha na wengine bali unapaswa kujipima kwa kuangalia jinsi unavyofanya ukilinganisha na uwezo wako (potential) ulionao wa kufanya mambo. Kila mtu ana uwezo wake binafsi ambao ni mkubwa sana kutegemeana na kusudi mtu alilopewa, hivyo ukitumia wengine kama kipimo utakua hujitendei haki, maana yawezekana uwezo ulionao (Potential) ni mkubwa kuliko hao unaojilinganisha nao. Watu waliofanikiwa wengi wao walishindwa mara kadhaa, walianguka mara nyingi lakini wakapanda juu tena.
16. Mafanikio sio kitu kinachotokea kama ajali au kama bahati. Kunahitajikia maandalizi ya kutosha pamoja na tabia. Maandalizi ni kwa ajili ya kupata hayo mafanikio, tabia ndiyo itakayokufanya uendelee kuwepo kwenye mafanikio. Kila mtu anapenda kushinda, lakini watu wengi hawako tayari kutia juhudi na muda wa kujiandaa kushinda. Kwenye mafanikio bahati hutokea pale maandalizi yanapokutana na fursa, yaani fursa ikitokea unakua ulishajiandaa tayari, wewe ni kuitumia vizuri. Mafanikio yanahitaji kujidhabihu/kujitoa sana pamoja na kuweka nidhamu binafsi. Everything that we enjoy today is a result of someone’s hard work. There is no substitute for hard work.
17. Katika biashara matatizo mengi ni matatizo yanayohusu watu. Tukiweza kutatua matatizo ya watu wetu (wafanya kazi) basi matatizo ya biashara nayo yanatatulika. Mfano kuna hoteli moja hapa Mwanza hua ninapenda kwenda hasa mwisho wa wiki, hua napenda kwenda hapo Kujisomea kwa sababu pametulia na ni jirani kabisa na ziwa Victoria. Ila sasa wahudumu hua wanagombana na wateja mara kwa mara, wengine wanawajibu wateja jinsi wanavyotaka, yaani huduma kwa wateja ni mbovu. Kuna wakati wahudumu wao kwa wao wanajibizana hata mbele ya wateja. Sasa wateja wakipungua na mauzo yakishuka hapa unaweza kusema biashara ndio tatizo? Kwa bahati nzuri wiki hii nilifanikiwa kwenda tena hotelini hapo, na kulikua na kikao cha wafanyakazi wa hoteli hiyo. Walipata ugeni wa viongozi wa Chama cha Wafanyakazi wa Hifadhi, Mahotelini, Majumbani, Huduma za Jamii na Ushauri (CHODAWU). Viongozi hao walikua wamekuja kuwaelimisha wafanyakazi hao kuhusiana na wajibu wa chama hicho lakini pia kusikiliza kero zao. Kwa vile nilikua siko mbali sana nilisikia kila kilichokua kinaongelewa. Mfanyakazi mmoja akasema, kwamba mwajiri wao hawajali, akatolea mfano hata chakula kila siku wanapewa ugali kabichi, kitu kinachowafanya hata wakati mwingine kushinda bila kula kuliko kufululiza tu kula kabichi. Mwingine akadakia kabla mwenzake hajamaliza, akasema “yaani wakati mwingine unamhudumia mteja huku wewe hujala, unatamani hata chakula cha mteja”, Hapo unaweza kuona uhusiano kati ya huduma wanayotoa na jinsi wanavyojaliwa na mwajiri. Hii ni wazi kwamba wafanyakazi hawafurahii kazi yao na ndio maana hawawajali wateja. Jali wafanyakazi wako, na wao watawajali wateja wako.
18. Katika kuweka malengo, ni muhimu sana kuzingatia uwiano (balance). Watu wengi wanapoweka malengo hutizama fedha na vitu kama magari nyumba viwanja n.k Hebu jiulize ukipata fedha nyingi halafu afya yako ikawa ya mgogoro kisha ukatumia fedha hizo kwenda kujitibu utakua umefanya nini? Au ikitokea umefanikiwa kupata fedha nyingi lakini ndoa yako au familia imesambaratika kwa sababu ya kukosa muda wa kuilea kwa kuwa uko bize kutafuta fedha, hapo utafurahia maisha? Katika kuweka malengo hebu tanua mawazo yako yasitazame fedha peke yake. Weka uwiano, angalia swala la afya yako, weka malengo ya kuhakikisha unakua na afya njema. Weka malengo yanayohusu mahusiano yako na Mungu wako, mahusiano yako ya kifamilia (ndoa na watoto) na mahusiano yako na watu wengine. Weka malengo yanahusu kazi au biashara yako, Weka malengo yanahusu fedha. Pia waweza kuweka malengo binafsi. Hayo ni baadhi ya makundi muhimu katika kuweka malenga. Goals must be balanced.
SOMA; USHAURI; Mambo Ya Kuzingatia Kabla Ya Kuacha Ajira Na Kuingia Kwenye Ujasiriamali.
19. Ukarimu ni lugha ambayo kiziwi anaweza kuisikia, na kipofu anaweza kuiona. Bora zaidi kumjali rafiki yako kwa ukarimu wakati yuko hai, kuliko kupeleka maua mazuri kwenye kaburi lake wakati ameshafariki. Kind words never hurt the tongue
20. Washindi wanaacha kumbukumbu zinazoishi (legacy) hata baada ya wao kuondoka. Hebu pata picha watu kama kina Abraham Lincoln, Mother Theresa, Patrice Lumumba, Bob Marley, Martin Luther King Jr., Alfred Nobel, Nelson Mandela, J.K Nyerere. Mahatma Gandhi, Isaac Newton n.k hadi leo watu hawa wanaishi japo hawapo nasi kimwili, dunia bado inawakumbuka na inatumia falsafa zao kwenye mambo mbalimbali. Je wewe baada ya kuondoka hapa duniani, utaiachia dunia kitu gani ambacho kitabakia kama historia yako? Kama tu watu wengi wanakufa wakati bado wanaishi, sasa wakishakufa kimwili si ndio wanasahaulika baada tu ya matanga? Bila kujali umri wako unaweza kuamua leo, kutengeneza historia yako unayotaka ikumbukwe baada ya wewe kuondoka hapa duniani. Ukishajua unataka dunia ikukumbuke kwa lipi, nenda mbele zaidi kwa kujua ni vitu gani unapaswa kufanya ili uweze kufikia hiyo hatua ya kukumbukwa kisha anza kuvifanyia kazi. Our greatest responsibility is to pass on a legacy that the coming generation can be proud of.
Asante sana
Tukutane wiki ijayo
Makala hii imeandikwa na Ndugu Daudi Mwakalinga mwandishi, mhamasishaji na mshauri katika masuala ya kilimo. Unaweza kuwasiliana naye kwa simu 0763 071007 au barua pepe daudimwakalinga@yahoo.com au dd.mwakalinga@gmail.com

Mambo 20 Niliyojifunza Kwenye Kitabu Cha YOU CAN WIN (UNAWEZA KUSHINDA)

Habari msomaji wa makala za uchambuzi wa vitabu, karibu tena katika wiki nyingine ya Kujifunza kutoka kwenye kitabu cha wiki. Wiki hii tunajifunza kutoka kwenye kitabu kinachoitwa YOU CAN WIN (UNAWEZA KUSHINDA) kilichoandikwa na SHIV KHERA. Kitabu hiki kinazungumzia jinsi gani unavyoweza kufikia mafanikio makubwa katika maisha yako bila kujalisha umetokea wapi au una umri gani. Ukifuata hatua zilizopo kwenye kitabu hiki kwa vitendo ni lazima utakua mshindi tu. Mwandishi anasema kwamba washindi hawafanyi vitu tofauti bali wanafanya vitu kwa utofauti. Yaani kilekile anachofanya mtu wa kawaida, mshindi anakifanya kwa njia ya tofauti. Mwandishi anaanza kwa kuzungumzia mtazamo (attitude) na umuhimu wake, lakini pia anaonyesha vitu vinavyowashikilia watu chini washindwe kupata mafanikio makubwa, na pia anatoa suluhisho ya vitu vya kufanya kuweza kutoka hapo ulipo na kufika juu. Kitabu hiki kina mambo mengi sana ya kujifunza, hapa nimechukua mambo 20 tu ambayo muhimu ambayo na wewe pia unaweza kujifunza.
 
Karibu tujifunze.
1. Asili ya mwanadamu ni kukataa au kupinga mabadiliko bila kujali madhara yake yatakuwa chanya au hasi. Hua tunajihisi kua na faraja kubakia katika hali zetu za sasa ambazo ni hasi, hata kama mabadiliko yataleta matokeo mazuri hatuko tayari kuyakubali.
SOMA; KITABU; Kurasa Za Maisha Ya Mafanikio, Toleo La Kwanza 2016.
2. Kama mtazamo wako ni hasi maisha yako yanakua kwenye kizuizi. Huwezi kufanikiwa huku ukiwa na mtazamo hasi, kwanza utakua na marafiki wachache na hata maisha huwezi kuyafurahia, Mtazamo wako ni kama dirisha la kioo unalotumia kuiona dunia, kama kioo cha dirisha lako ni kichafu, basi kila utakachokua unakiona nje utaona ni kichafu. Mtazamo unapokua hasi, ni kama kioo cha dirisha chako ni kichafu. Lazima uanze kusafisha kioo chako. Tengeneza mtazamo chanya na utaona mambo chanya yakikujia.
3. Watu wenye mtazamo hasi hua ni watu wa kukosoa siku zote, hata kama kitu kimefanyika vizuri namna gani. Ni wakosoaji hadi wanakua wataalamu wa kukosoa, Yaani wao ni kutafuta makosa tu, ni kama vile watapatiwa tuzo ya kukosoa. Utakutana na watu hawa maofisini hata majumbani mwetu. Unachopaswa kufanya ni kuacha kuambatana na watu wa namna hii maana hupenda kuwaambukiza wengine ili wawe kama wao.
Zipo hatua 8 za kuutengeneza mtazamo chanya.
4. Hatua ya Kwanza: Badilii Focus yako, badala ya kutazama upande hasi, basi anza kuangalia upande chanya kwenye kila jambo au watu. Unapaswa kua mtafuta mazuri. Tazama mazuri ya mtu na sio yale mabaya. Change Focus, Look for Positive
5. Hatua ya Pili: Acha kuahirisha mambo (procrastination). Kuahirisha mambo hupelekea mtu kutengeneza mtazamo hasi. Tabia ya kuahirisha hukupunguzia nguvu zaidi, kuliko juhudi ambayo ungeweka kumaliza hiyo shughuli. Kazi ukiimaliza unahisi mwenye nguvu zaidi, ila kazi isipokamilika hukuondolea nguvu na kujihisi mchovu. Watu wengi wanaotoka makazini mwao wakiwa wamechoka wanakua hawajamaliza kazi zao.
6. Hatua ya Tatu: Tengeneza mtazamo wa Shukrani. Hesabu baraka zako badala ya kuhesabu matatizo uliyonayo. Kuwa mwenye shukrani hata kama ni kidogo ulichonacho. Hata kama uko kwenye matatizo kiasi gani, ukijichunguza kwa makini utagundua unayo mambo mengi sana ya kumshukuru Mungu na hata wengine. Ukiwa kwenye tatizo, ukawa mtu wa kulalamika, haikusaidii kutoka hapo ulipo, badala yake utaendelea kujiumiza kwa mtazamo wako maana utaendelea kuona matatizo tu kila sehemu. Kulingana na Imani yako, ukiwa mwenye shukrani ina maana una imani kwamba pamoja na matatizo uliyonayo, kuna mengine mazuri ambayo Mungu amekujalia hata kama ni madogo lakini una imani pia kwamba anaweza kukutendea mazuri zaidi na kukusaidia kutoka hapo ulipo. Many of our blessings are hidden treasures; count your blessings and not your troubles.
7. Hatua ya nne. Kuwa mtu wa kujielimisha bila kukoma. Wengi huamini kwamba elimu rasmi (vyuo na vyuo vikuu) inatosha. Bahati mbaya kwenye shule zetu tunapata taarifa nyingi na kuiita elimu, kitu ambacho sio kweli. Elimu ya kweli ni ile inayokufunza akili yako na moyo wako. Kama utapata elimu ila tabia yako ikabakia vile vile basi ujue ulichopata ni taarifa tu na sio elimu. Watu huchanganya elimu na uwezo wa kukariri ukweli (facts). Ili kutengeneza mtazamo chanya tafuta maarifa yenye kukubadili akili yako na tabia zako. Jielimishe mwenyewe bila kukoma, tafuta vitabu vizuri au hudhuria semina mbalimbali. We need to compete for knowledge and wisdom and not for grades.
SOMA; Misemo Hii Mitano (5) Inaua Kabisa Ndoto Zako Za Mafanikio, Iepuke.
8. Lisha akili yako Kila siku. Kama ilivyo miili yetu inahitaji chakula kila siku, akili zetu pia zinahitaji mawazo mzuri (good thoughts) kila siku. Kama miili yetu tukiilisha vyakula visivyofaa ni ukweli usiopinga kwamba miili yetu itaugua. Hivyo hivyo akili zetu huugua zinapolishwa mawazo mabaya. Usipofanya juhudi kuilisha akili yako mambo mazuri, automatic akili yako itajilisha yenyewe vitu vibaya. Akili yako inakula kutokana na vitu unavyosikiliza, kuona na hata kusoma. Je unairuhusu akili yako kusikiliza nini muda mwingi kwenye redio au simu au hata marafiki. Ni marafiki gani unaokua nao na hua wanaongea nini? Je unaangalia nini kwenye TV au Computer au simu? We need to feed our mind with the pure and positive thoughts to stay on track.
9. Hatua ya Tano: Tengeneza heshima binafsi (self-esteem). Heshima binafsi ni jinsi unavyojihisi mwenyewe au jinsi unavyojiona ndani yako. Kama ukijihisi vizuri ndani mwako hata utendaji wako unakwenda juu, mahusiano yako yanakua bora kuanzia nyumbani hadi kazini, hata dunia unaiona nzuri zaidi. Sababu ni kwamba kuna uhusiano mkubwa kati ya jinsi tunavyojihisi wenyewe na tabia au mwenendo wetu. Kama unataka kutengeneza heshima binafsi chanya, njia ya haraka ni kufanya kitu kizuri kwa wale wasiokua na uwezo wa kukulipa. Unaweza kutoa msaada wa fedha au wa kujitolea kwa wengine ambao ni wahitaji. Unapowasaidia wengine bila kulipwa unajihisi vizuri, heshima binafsi inaongezeka. Givers have high self-esteem, positive attitude and they serve society.
10. Hatua ya Sita: Epukana au kaa mbali na Vishawishi hasi (negative influences). Vishawishi hasi vinaweza kua watu au marafiki wenye mtazamo hasi, ama vyombo vya habari vyenye habari hasi. Mfano unakuta watu wanaokuzunguka kila siku ni kuongea umbea tu kuhusu wengine, au kukuelezea habari mbaya mbaya tu mara za uchawi, kufumaniwa, ajali au habari za mapenzi tu. Yaani hakuna siku mnajadili mawazo (ideas) zenye kuwapeleka mbele. Kwenye vyombo vya habari, unakuta kila mara unasikiliza ajali, mara siasa chafu, mara vita, tena habari hizi unazisikia au kuziona asubuhi mchana na hata jioni. Hivi akilini mwako unadhani ni nini kinajengeka? Ni mtazamo hasi kuhusu dunia, watu au hali fulani. Stay Away from negative influences.
11. Hatua ya Saba: Jifunze kupenda vitu ambavyo vinahitajika kufanywa. Baadhi ya vitu vinahitaji kufanywa bila kujali tunavipenda au hatuvipendi. Mfano mama kulea mtoto wake haijalishi anapenda au hapendi anahitajika kumlea. Vipo vitu ambavyo kila mmoja wetu anapaswa kuvifanya bila kujali anavipenda au hapendi, lakini ni muhimu kuvifanya. Kutokuvipenda ndio hupelekea kuviahirisha au kuacha kabisa kuvifanya. Sasa chakufanya, angalia vile vitu vyote unavyodhani vimekua ni vya muhimu sana kwako lakini kila ukitaka kuvifanya unavipiga kalenda. Orodhesha vitu hivyo anza na kimoja kimoja, jifunze kukipenda, angalia uzuri wa shughuli hiyo, pata picha jinsi utakavyonufaika pale utakapokua umekifanya tayari. This may not always be fun, and may even be painful. But learn to like the task, the impossible becomes possible.
12. Hatua ya Nane: Ianze siku yako na kitu chanya. Soma au sikiliza kitu chanya wakati wa asubuhi. Baada ya kulala akili inakua imepumzika na kutulia vizuri. Tunapoamka akili yetu ya ndani (subconscious mind) inakua ipo tayari kupokea kitu cha kwanza asubuhi, kitu hicho ndicho kitakachoitawala siku yako nzima. Kwa bahati mbaya akili yetu hii (subconscious mind) hua haichagui, inaingiza kinachokuja. Unapoanza asubuhi yako na habari hasi, uwezekano ni mkubwa wa kukutana na mambo hasi siku nzima. Hivyo ni muhimu sana unapoamka kabla ya kukutana na watu anza kuipatia akili yako kifungua kinywa kizuri. Unaweza kusoma, kusikiliza au kuangalia vitu chanya vyenye kukuhamasisha. Start your day with something positive.
SOMA; Mambo 20 Niliyojifunza Kutoka Kwenye Kitabu Cha Critical Thinking.
13. Mwanadamu amepewa Zawadi Kuu. Ukiangalia mwanadamu hawezi kupeperuka kama ndege, hawezi kukimbia kumzidi chui au duma, hawezi kupanda miti kwa haraka kama tumbili au ngedere. Mwanadamu hana jicho lenye uwezo mkubwa kama tai, wala hana meno na makucha makali kama Simba. Ukicheki mwili wa mwanadamu ulivyo hauna kinga au vitu vya kujilinda kama walivyo viumbe wengine. Hata mdudu mdogo tu anaweza kumuua mwanadamu. Lakini Mungu ni wa ajabu sana, akampatia mwanadamu zawadi kubwa sana. Zawadi kuu hiyo tuliyonayo wanadamu inayotutenganisha na viumbe vingine ni UWEZO WA KUFIKIRI. Kwa kutumia uwezo huo, mwanadamu anaweza kutengeneza mazingira yake ya kuishi wakati wanyama wao huchukuliana na mazingira (adapt) kama yalivyo. Uwezo wa kufikiri ndio unamsaidia mwanadamu kuumba au kutengeneza vitu ambavyo vinaweza kurahisi shughuli na kuboresha maisha yake. Cha kuhuzunisha ni kwamba wachache sana ndio wanaoweza kutumia zawadi hii hadimu kwa kiwango chake cha mwisho.
14. Maisha yamejaa machaguo (choices). Kila chaguo lina madhara yake chanya au hasi. Mfano unapochagua kula kupita kiasi ni kwamba unachagua kua na kiriba tumbo (obesity) au uzito uliozidi ambao hupelekea kupatwa na magonjwa mengi kama kisukari, shinikizo la damu, matatizo ya moyo n.k. Tuna uhuru wa kufanya uchaguzi, ila tukishachagua, uchaguzi tuliofanya ndio unaotudhibiti. Fanya uchaguzi sahihi.
15. Mafanikio hayapimwi kwa nafasi uliyofikia katika maisha, wala hayapimwi kwa vitu ulivyonavyo kama fedha, magari, nyumba n.k. Mafanikio ya kweli yanapimwa kwa vikwazo ulivyoweza kuvishinda. Nelson Mandela aliwahi kusema kwamba watu wasiyapime mafanikio yake kwa kutizama alikofika, bali kwa kutizama ni mara ngapi alijaribu akashindwa na kuinuka tena. Vile vile mafanikio hayapimwi kwa kujilinganisha na wengine bali unapaswa kujipima kwa kuangalia jinsi unavyofanya ukilinganisha na uwezo wako (potential) ulionao wa kufanya mambo. Kila mtu ana uwezo wake binafsi ambao ni mkubwa sana kutegemeana na kusudi mtu alilopewa, hivyo ukitumia wengine kama kipimo utakua hujitendei haki, maana yawezekana uwezo ulionao (Potential) ni mkubwa kuliko hao unaojilinganisha nao. Watu waliofanikiwa wengi wao walishindwa mara kadhaa, walianguka mara nyingi lakini wakapanda juu tena.
16. Mafanikio sio kitu kinachotokea kama ajali au kama bahati. Kunahitajikia maandalizi ya kutosha pamoja na tabia. Maandalizi ni kwa ajili ya kupata hayo mafanikio, tabia ndiyo itakayokufanya uendelee kuwepo kwenye mafanikio. Kila mtu anapenda kushinda, lakini watu wengi hawako tayari kutia juhudi na muda wa kujiandaa kushinda. Kwenye mafanikio bahati hutokea pale maandalizi yanapokutana na fursa, yaani fursa ikitokea unakua ulishajiandaa tayari, wewe ni kuitumia vizuri. Mafanikio yanahitaji kujidhabihu/kujitoa sana pamoja na kuweka nidhamu binafsi. Everything that we enjoy today is a result of someone’s hard work. There is no substitute for hard work.
17. Katika biashara matatizo mengi ni matatizo yanayohusu watu. Tukiweza kutatua matatizo ya watu wetu (wafanya kazi) basi matatizo ya biashara nayo yanatatulika. Mfano kuna hoteli moja hapa Mwanza hua ninapenda kwenda hasa mwisho wa wiki, hua napenda kwenda hapo Kujisomea kwa sababu pametulia na ni jirani kabisa na ziwa Victoria. Ila sasa wahudumu hua wanagombana na wateja mara kwa mara, wengine wanawajibu wateja jinsi wanavyotaka, yaani huduma kwa wateja ni mbovu. Kuna wakati wahudumu wao kwa wao wanajibizana hata mbele ya wateja. Sasa wateja wakipungua na mauzo yakishuka hapa unaweza kusema biashara ndio tatizo? Kwa bahati nzuri wiki hii nilifanikiwa kwenda tena hotelini hapo, na kulikua na kikao cha wafanyakazi wa hoteli hiyo. Walipata ugeni wa viongozi wa Chama cha Wafanyakazi wa Hifadhi, Mahotelini, Majumbani, Huduma za Jamii na Ushauri (CHODAWU). Viongozi hao walikua wamekuja kuwaelimisha wafanyakazi hao kuhusiana na wajibu wa chama hicho lakini pia kusikiliza kero zao. Kwa vile nilikua siko mbali sana nilisikia kila kilichokua kinaongelewa. Mfanyakazi mmoja akasema, kwamba mwajiri wao hawajali, akatolea mfano hata chakula kila siku wanapewa ugali kabichi, kitu kinachowafanya hata wakati mwingine kushinda bila kula kuliko kufululiza tu kula kabichi. Mwingine akadakia kabla mwenzake hajamaliza, akasema “yaani wakati mwingine unamhudumia mteja huku wewe hujala, unatamani hata chakula cha mteja”, Hapo unaweza kuona uhusiano kati ya huduma wanayotoa na jinsi wanavyojaliwa na mwajiri. Hii ni wazi kwamba wafanyakazi hawafurahii kazi yao na ndio maana hawawajali wateja. Jali wafanyakazi wako, na wao watawajali wateja wako.
18. Katika kuweka malengo, ni muhimu sana kuzingatia uwiano (balance). Watu wengi wanapoweka malengo hutizama fedha na vitu kama magari nyumba viwanja n.k Hebu jiulize ukipata fedha nyingi halafu afya yako ikawa ya mgogoro kisha ukatumia fedha hizo kwenda kujitibu utakua umefanya nini? Au ikitokea umefanikiwa kupata fedha nyingi lakini ndoa yako au familia imesambaratika kwa sababu ya kukosa muda wa kuilea kwa kuwa uko bize kutafuta fedha, hapo utafurahia maisha? Katika kuweka malengo hebu tanua mawazo yako yasitazame fedha peke yake. Weka uwiano, angalia swala la afya yako, weka malengo ya kuhakikisha unakua na afya njema. Weka malengo yanayohusu mahusiano yako na Mungu wako, mahusiano yako ya kifamilia (ndoa na watoto) na mahusiano yako na watu wengine. Weka malengo yanahusu kazi au biashara yako, Weka malengo yanahusu fedha. Pia waweza kuweka malengo binafsi. Hayo ni baadhi ya makundi muhimu katika kuweka malenga. Goals must be balanced.
SOMA; USHAURI; Mambo Ya Kuzingatia Kabla Ya Kuacha Ajira Na Kuingia Kwenye Ujasiriamali.
19. Ukarimu ni lugha ambayo kiziwi anaweza kuisikia, na kipofu anaweza kuiona. Bora zaidi kumjali rafiki yako kwa ukarimu wakati yuko hai, kuliko kupeleka maua mazuri kwenye kaburi lake wakati ameshafariki. Kind words never hurt the tongue
20. Washindi wanaacha kumbukumbu zinazoishi (legacy) hata baada ya wao kuondoka. Hebu pata picha watu kama kina Abraham Lincoln, Mother Theresa, Patrice Lumumba, Bob Marley, Martin Luther King Jr., Alfred Nobel, Nelson Mandela, J.K Nyerere. Mahatma Gandhi, Isaac Newton n.k hadi leo watu hawa wanaishi japo hawapo nasi kimwili, dunia bado inawakumbuka na inatumia falsafa zao kwenye mambo mbalimbali. Je wewe baada ya kuondoka hapa duniani, utaiachia dunia kitu gani ambacho kitabakia kama historia yako? Kama tu watu wengi wanakufa wakati bado wanaishi, sasa wakishakufa kimwili si ndio wanasahaulika baada tu ya matanga? Bila kujali umri wako unaweza kuamua leo, kutengeneza historia yako unayotaka ikumbukwe baada ya wewe kuondoka hapa duniani. Ukishajua unataka dunia ikukumbuke kwa lipi, nenda mbele zaidi kwa kujua ni vitu gani unapaswa kufanya ili uweze kufikia hiyo hatua ya kukumbukwa kisha anza kuvifanyia kazi. Our greatest responsibility is to pass on a legacy that the coming generation can be proud of.
Asante sana
Tukutane wiki ijayo
Makala hii imeandikwa na Ndugu Daudi Mwakalinga mwandishi, mhamasishaji na mshauri katika masuala ya kilimo. Unaweza kuwasiliana naye kwa simu 0763 071007 au barua pepe daudimwakalinga@yahoo.com au dd.mwakalinga@gmail.com

Posted at Wednesday, February 10, 2016 |  by Makirita Amani

Tuesday, February 9, 2016

Habari mpenzi msomaji wa AMKA MTANZANIA. Ni matarajio yetu ya kwamba umeianza siku hii ya leo vizuri na upo hapa tayari kwa ajili ya kujifunza mambo muhimu ya kuweza kubadilisha maisha yako na kuwa mtu wa tofauti.
Leo hii katika makala yetu ningependa nianze kutoa ushauri hasa kwa wale wanaolalamika sana kila siku na kila wakati kwamba maisha ni magumu. Najua watu hawa unawajua vizuri na wamekuwa ni watu wa kulalalamika sana karibu kila siku.
Kama na wewe ni mmoja wa watu hawa ningependa kukwambia ili utoke hapo unatakiwa kufanya jambo moja tu, ambalo ni  kufanya kazi kwa bidii zote kana kwamba hutakufa. Fanya kazi na weka juhudi zako zote hapo. Kwa kufanya hivi itakuwa kwako njia bora kabisa ya kukufanikisha.
Kama unatembeza bidhaa zako, usijihurumie mwenyewe, pita kila mahali, nenda kila ofisi uwezavyo kuingia, fanya kama kichaa asivyojihurumia. Usinielewe vibaya. Wakati unafanya yote hayo kumbuka kutunza afya yako pia. Hiyo kwani ndiyo itakayokusaidia kuyafikia mafanikio yako.

WEKA JUHUDI, PESA UTAZIPATA TU.
Ninachotaka kusema hapa ni kwamba fanya kazi kwa juhudi zote. Acha kutafuta visingio vitakavyokuletea uvivu. Jitume huku ukijua kabisa kwamba kazi ndio mkombozi wa maisha yako yote. Bila kufanya hivyo huna maisha ya kusonga mbele.
Haijalishi una malengo mazuri kiasi gani, haijalishi wewe ni mbunifu kiasi gani, haijalishi wewe una vipawa kiasi gani lakini kama tu haujitumi na unategemea muujiza wa kufanikiwa hilo halitaweza kutokea kamwe kwenye maisha yako hata siku moja.
Kanuni hii ni muhimu sana kuitambua. Hakuna ambaye ameifanyia kazi kiukamilifu ikamuangusha. Kwa wote wenye bidii ukiongeza na ubunifu mafanikio makubwa huwa yapo upande wao. Kwa anayetumia kanuni hii, hakuna mashaka ya kutajirika. Hakuna mashaka ya kuwa maskini tena.
Waangalie wale watu wote walioweka bidii na juhudi katika mambo yao nyakati zote nini kiliwatokea? Bila shaka ni mafanikio makubwa. Huo ndio ukweli ambao hauwezi kupingwa. Unaweza ukaangalia historia au vitabu vya kuhamasisha vyote vimeongelea jambo hilohilo.
Hivyo, utaona wale wote wenye bidii huwa ni watu wasiochoka , wasiotulia, wala kuwa na utulivu mkubwa nafsini mwao mpaka wamepata kile walichokuwa wakikihitaji katika maisha yao. Kitu gani kinakuwa kimewasaidia ni bidii yao.
Ili na wewe uweze kufanikiwa kwa kila jambo, hii ni kanuni mojawapo bora ya mafanikio ambayo hutakiwi kuitupa nyakati zote. Hakikisha huridhiki wala hutulii mpaka ufanikiwe unalolitafuta. Fanya kana kwamba ni nafasi pekee ya kulifanya hilo unalolifanya na haitatokea tena.
Natamani uwe na kiu kubwa sana ya mafanikio ii ikusaidie kuwa na bidii ya ajabu sana katika utendaji wako. Ukishaweka ubunifu katika unalolitenda, weka bidii zote mpaka uone limefanikiwa na hakika litafanikiwa hakuna wa kuweza kulizuia hilo.
Hivi ndivyo kanuni hii inavyofanya kazi na ni kama vile injini ya kanuni zingine. Bila kanuni hii zingine zote zaweza kushindwa. Unaweza ukawa una kipaji, mbunifu na una malengo mazuri, yote haya yanaweza kuwa bure usipoweka juhudi. Kumbuka, mafanikio yako na utajiri wako unategemea sana bidii yako katika utendaji wako.
Ansante kwa kutembelea mtandao huu wa AMKA MTANZANIA kila wakati. Endelea kuwaalika wengine wajifunze kupitia makala tunazozitoa hapa.
Kwa makala nyingine za maisha na mafanikio usikose kutembelea DIRA YA MAFANIKIO kwa kujifunza zaidi.

Ni wako rafiki,
Imani Ngwangwalu,
Simu; 0713 048035,
  

Mafanikio Na Utajiri Unaotafuta, Yanategemea Sana Kitu Hiki.

Habari mpenzi msomaji wa AMKA MTANZANIA. Ni matarajio yetu ya kwamba umeianza siku hii ya leo vizuri na upo hapa tayari kwa ajili ya kujifunza mambo muhimu ya kuweza kubadilisha maisha yako na kuwa mtu wa tofauti.
Leo hii katika makala yetu ningependa nianze kutoa ushauri hasa kwa wale wanaolalamika sana kila siku na kila wakati kwamba maisha ni magumu. Najua watu hawa unawajua vizuri na wamekuwa ni watu wa kulalalamika sana karibu kila siku.
Kama na wewe ni mmoja wa watu hawa ningependa kukwambia ili utoke hapo unatakiwa kufanya jambo moja tu, ambalo ni  kufanya kazi kwa bidii zote kana kwamba hutakufa. Fanya kazi na weka juhudi zako zote hapo. Kwa kufanya hivi itakuwa kwako njia bora kabisa ya kukufanikisha.
Kama unatembeza bidhaa zako, usijihurumie mwenyewe, pita kila mahali, nenda kila ofisi uwezavyo kuingia, fanya kama kichaa asivyojihurumia. Usinielewe vibaya. Wakati unafanya yote hayo kumbuka kutunza afya yako pia. Hiyo kwani ndiyo itakayokusaidia kuyafikia mafanikio yako.

WEKA JUHUDI, PESA UTAZIPATA TU.
Ninachotaka kusema hapa ni kwamba fanya kazi kwa juhudi zote. Acha kutafuta visingio vitakavyokuletea uvivu. Jitume huku ukijua kabisa kwamba kazi ndio mkombozi wa maisha yako yote. Bila kufanya hivyo huna maisha ya kusonga mbele.
Haijalishi una malengo mazuri kiasi gani, haijalishi wewe ni mbunifu kiasi gani, haijalishi wewe una vipawa kiasi gani lakini kama tu haujitumi na unategemea muujiza wa kufanikiwa hilo halitaweza kutokea kamwe kwenye maisha yako hata siku moja.
Kanuni hii ni muhimu sana kuitambua. Hakuna ambaye ameifanyia kazi kiukamilifu ikamuangusha. Kwa wote wenye bidii ukiongeza na ubunifu mafanikio makubwa huwa yapo upande wao. Kwa anayetumia kanuni hii, hakuna mashaka ya kutajirika. Hakuna mashaka ya kuwa maskini tena.
Waangalie wale watu wote walioweka bidii na juhudi katika mambo yao nyakati zote nini kiliwatokea? Bila shaka ni mafanikio makubwa. Huo ndio ukweli ambao hauwezi kupingwa. Unaweza ukaangalia historia au vitabu vya kuhamasisha vyote vimeongelea jambo hilohilo.
Hivyo, utaona wale wote wenye bidii huwa ni watu wasiochoka , wasiotulia, wala kuwa na utulivu mkubwa nafsini mwao mpaka wamepata kile walichokuwa wakikihitaji katika maisha yao. Kitu gani kinakuwa kimewasaidia ni bidii yao.
Ili na wewe uweze kufanikiwa kwa kila jambo, hii ni kanuni mojawapo bora ya mafanikio ambayo hutakiwi kuitupa nyakati zote. Hakikisha huridhiki wala hutulii mpaka ufanikiwe unalolitafuta. Fanya kana kwamba ni nafasi pekee ya kulifanya hilo unalolifanya na haitatokea tena.
Natamani uwe na kiu kubwa sana ya mafanikio ii ikusaidie kuwa na bidii ya ajabu sana katika utendaji wako. Ukishaweka ubunifu katika unalolitenda, weka bidii zote mpaka uone limefanikiwa na hakika litafanikiwa hakuna wa kuweza kulizuia hilo.
Hivi ndivyo kanuni hii inavyofanya kazi na ni kama vile injini ya kanuni zingine. Bila kanuni hii zingine zote zaweza kushindwa. Unaweza ukawa una kipaji, mbunifu na una malengo mazuri, yote haya yanaweza kuwa bure usipoweka juhudi. Kumbuka, mafanikio yako na utajiri wako unategemea sana bidii yako katika utendaji wako.
Ansante kwa kutembelea mtandao huu wa AMKA MTANZANIA kila wakati. Endelea kuwaalika wengine wajifunze kupitia makala tunazozitoa hapa.
Kwa makala nyingine za maisha na mafanikio usikose kutembelea DIRA YA MAFANIKIO kwa kujifunza zaidi.

Ni wako rafiki,
Imani Ngwangwalu,
Simu; 0713 048035,
  

Posted at Tuesday, February 09, 2016 |  by Imani Ngwangwalu

Monday, February 8, 2016

Habari njema kwa wana mafanikio wote, kitabu chako ambacho ndio mwongozo wa maisha ya mafanikio kwa mwaka huu 2016 tayari kimetoka. Kitabu hiki kinaitwa KURASA ZA MAISHA YA MAFANIKIO.
Hiki ni kitabu ambacho kinakupatia wewe maarifa sahihi ya kuishi maisha ya mafanikio, kwa vyovyote vile unavyoyapima mafanikio kwenye maisha yako. safari ya mafanikio sio rahisi, kuna changamoto na vikwazo vingi, kuna kushindwa na kukatishwa tamaa na pia kuna kujisahau pale ambapo unakuwa umeshayapata mafanikio.
Ili kuweza kufikia mafanikio, kuvuka changamoto na kuwashinda wanaokukatisha tamaa, unahitaji mwongozo mzuri sana. Hapa ndipo unapokuja umuhimu wa kitabu unachoweza kukitumia kama mwongozo.
Kitabu KURASA ZA MAISHA YA MAFANIKIO kinagusa maeneo yote muhimu ya maisha yako na mafanikio pia. Kuanzia matumizi mazuri ya muda, jinsi ya kuzivuka changamoto unazokutana nazo kila siku, kujenga mahusiano bora na wanaokuzunguka na jinsi ya kuweka ubora zaidi kwenye kile unachokifanya.
Kitabu hiki kimeandaliwa kwa mfumo kwamba kila siku unasoma ukurasa mmoja wa kitabu hiki, na kila mwisho wa ukurasa kuna kauli chanya ambayo unajiambia. Kwa kufanya hivi kila siku unaanza na mtazamo chanya na kwa mtazamo huu chanya utaweza kufanikisha mengi. Pia kwa kusoma kurasa moja kwa siku unakuwa na kitu cha kufanyia kazi kila siku.
 
Ni watu gani wanahitaji sana kusoma kitabu hiki?
1. Mtu yeyote ambaye anataka kufikia mafanikio makubwa kwenye maisha yake.
2. Wafanyakazi ambao wamekuwepo kwenye ajira muda mrefu lakini hawaoni wakisonga mbele, kila mwaka wako pale pale.
3. Wafanyabiashara ambao wanataka kukuza biashara zao zaidi ya zilipo sasa.
4. Mtu yeyote ambaye ameshakata tamaa na maisha na kuona hakuna kitu kizuri kinachoweza kutokea kwenye maisha yake.
5. Mtu yeyote anayependa kujifunza na kuhamasika kila siku, ili kuweza kuweka juhudi zaidi kwenye maisha yake.
Kitabu hiki ni kuzuri sana kwa kila mtu, hivyo usikose kukisoma.
Kwa nini ni muhimu sana wewe kukisoma kitabu hiki?
Ni muhimu wewe hapo upate kitabu hiki na ukisome, kwa sababu zifuatazo;
1. Unahitaji kujifunza kila siku na kuhamasika. Kitabu hiki kina kurasa zinazolingana na siku za mwaka hivyo kila siku utakuwa na kitu cha kujifunza.
2. Unahitaji mbinu bora za kutatua changamoto ulizonazo, kutatua changamoto kwa mbinu zile zile ni kupoteza muda wako. Kitabu hiki kina mbinu nyingi nzuri.
3. Unahitaji kujenga mahusiano bora kwako mwenyewe na wale wanaokuzunguka, utajifunza zaidi kwenye kitabu hiki.
4. Unahitaji kubadili mtazamo wako kuhusu fedha, kama bado unapata changamoto za kifedha. Kitabu hiki kinakupa mbinu za kuongeza kipato, kukilinda na kisha kuweka akiba na kuwekeza zaidi.
5. Unahitaji kuwa chanya kila siku, kwenye dunia iliyojaa watu hasi. Kwa idadi ya watu hasi wanaokuzunguka, upo kwenye hatari ya wewe kuwa hasi pia. Kwa kusoma kitabu hiki kila siku utaendelea kuwa chanya kila siku.
Hiki ni kitabu ambacho hupaswi kabisa kukikosa kama kweli umedhamiria kuishi maisha bora kwako na yatakayokuletea mafanikio makubwa bila ya kujali unafanya nini.
Jinsi ya kukipata kitabu; KURASA ZA MAISHA YA MAFANIKIO.
Kitabu hiki kipo kwenye mfumo wa kielektroniki yaani softcopy (pdf). Kwa mfumo huu, kitabu hiki unaweza kukisomea kwenye simu yako ya mkononi, kwenye tablet au kwenye kompyuta. Kwa njia hii ni rahisi sana kuwa na kitabu hiki popote pale ulipo, hata kama umesafiri, ukitaka kukisoma ni kufungua tu kwenye simu yako. na hii ni muhimu kwa sababu hiki ni kitabu cha kusoma kila siku kwa mwaka mzima.
Kitabu hiki kinatumwa kwa njia ya email, hivyo popote pale ulipo duniani, unaweza kutumiwa kitabu hiki. Huhitaji kwenda popote kukifuata, kinakufuata hapo ulipo wewe.
Gharama ya kitabu hiki ni tsh elfu kumi (10,000/=). Kupata kitabu hiki, tuma fedha hiyo kwa namba zifuatazo; MPESA 0755 953 887 au TIGO PESA 0717 396 253, jina litakuja AMANI MAKIRITA. Baada ya kutuma fedha, tuma ujumbe wenye jina lako na email yako kwenye namba 0717396253 na kisha utatumiwa kitabu mara moja. Tuma fedha leo ili uweze kupata kitabu hiki muhimu sana kwa safari yako ya maisha ya mafanikio.
Karibu sana upate kitabu hiki cha KURASA ZA MAISHA YA MAFANIKIO, kipate mapema ili ujihakikishie kuwa na maisha bora kwa mwaka huu 2016.
Nakutakia kila la kheri katika safari yako ya mafanikio, kumbuka hakuna wa kukuzuia bali wewe mwenyewe. Usikubali kujizuia.
Rafiki na Kocha wako,
Makirita Amani,
makirita@kisimachamaarifa.co.tz
0717 396 253

KITABU; Kurasa Za Maisha Ya Mafanikio, Toleo La Kwanza 2016.

Habari njema kwa wana mafanikio wote, kitabu chako ambacho ndio mwongozo wa maisha ya mafanikio kwa mwaka huu 2016 tayari kimetoka. Kitabu hiki kinaitwa KURASA ZA MAISHA YA MAFANIKIO.
Hiki ni kitabu ambacho kinakupatia wewe maarifa sahihi ya kuishi maisha ya mafanikio, kwa vyovyote vile unavyoyapima mafanikio kwenye maisha yako. safari ya mafanikio sio rahisi, kuna changamoto na vikwazo vingi, kuna kushindwa na kukatishwa tamaa na pia kuna kujisahau pale ambapo unakuwa umeshayapata mafanikio.
Ili kuweza kufikia mafanikio, kuvuka changamoto na kuwashinda wanaokukatisha tamaa, unahitaji mwongozo mzuri sana. Hapa ndipo unapokuja umuhimu wa kitabu unachoweza kukitumia kama mwongozo.
Kitabu KURASA ZA MAISHA YA MAFANIKIO kinagusa maeneo yote muhimu ya maisha yako na mafanikio pia. Kuanzia matumizi mazuri ya muda, jinsi ya kuzivuka changamoto unazokutana nazo kila siku, kujenga mahusiano bora na wanaokuzunguka na jinsi ya kuweka ubora zaidi kwenye kile unachokifanya.
Kitabu hiki kimeandaliwa kwa mfumo kwamba kila siku unasoma ukurasa mmoja wa kitabu hiki, na kila mwisho wa ukurasa kuna kauli chanya ambayo unajiambia. Kwa kufanya hivi kila siku unaanza na mtazamo chanya na kwa mtazamo huu chanya utaweza kufanikisha mengi. Pia kwa kusoma kurasa moja kwa siku unakuwa na kitu cha kufanyia kazi kila siku.
 
Ni watu gani wanahitaji sana kusoma kitabu hiki?
1. Mtu yeyote ambaye anataka kufikia mafanikio makubwa kwenye maisha yake.
2. Wafanyakazi ambao wamekuwepo kwenye ajira muda mrefu lakini hawaoni wakisonga mbele, kila mwaka wako pale pale.
3. Wafanyabiashara ambao wanataka kukuza biashara zao zaidi ya zilipo sasa.
4. Mtu yeyote ambaye ameshakata tamaa na maisha na kuona hakuna kitu kizuri kinachoweza kutokea kwenye maisha yake.
5. Mtu yeyote anayependa kujifunza na kuhamasika kila siku, ili kuweza kuweka juhudi zaidi kwenye maisha yake.
Kitabu hiki ni kuzuri sana kwa kila mtu, hivyo usikose kukisoma.
Kwa nini ni muhimu sana wewe kukisoma kitabu hiki?
Ni muhimu wewe hapo upate kitabu hiki na ukisome, kwa sababu zifuatazo;
1. Unahitaji kujifunza kila siku na kuhamasika. Kitabu hiki kina kurasa zinazolingana na siku za mwaka hivyo kila siku utakuwa na kitu cha kujifunza.
2. Unahitaji mbinu bora za kutatua changamoto ulizonazo, kutatua changamoto kwa mbinu zile zile ni kupoteza muda wako. Kitabu hiki kina mbinu nyingi nzuri.
3. Unahitaji kujenga mahusiano bora kwako mwenyewe na wale wanaokuzunguka, utajifunza zaidi kwenye kitabu hiki.
4. Unahitaji kubadili mtazamo wako kuhusu fedha, kama bado unapata changamoto za kifedha. Kitabu hiki kinakupa mbinu za kuongeza kipato, kukilinda na kisha kuweka akiba na kuwekeza zaidi.
5. Unahitaji kuwa chanya kila siku, kwenye dunia iliyojaa watu hasi. Kwa idadi ya watu hasi wanaokuzunguka, upo kwenye hatari ya wewe kuwa hasi pia. Kwa kusoma kitabu hiki kila siku utaendelea kuwa chanya kila siku.
Hiki ni kitabu ambacho hupaswi kabisa kukikosa kama kweli umedhamiria kuishi maisha bora kwako na yatakayokuletea mafanikio makubwa bila ya kujali unafanya nini.
Jinsi ya kukipata kitabu; KURASA ZA MAISHA YA MAFANIKIO.
Kitabu hiki kipo kwenye mfumo wa kielektroniki yaani softcopy (pdf). Kwa mfumo huu, kitabu hiki unaweza kukisomea kwenye simu yako ya mkononi, kwenye tablet au kwenye kompyuta. Kwa njia hii ni rahisi sana kuwa na kitabu hiki popote pale ulipo, hata kama umesafiri, ukitaka kukisoma ni kufungua tu kwenye simu yako. na hii ni muhimu kwa sababu hiki ni kitabu cha kusoma kila siku kwa mwaka mzima.
Kitabu hiki kinatumwa kwa njia ya email, hivyo popote pale ulipo duniani, unaweza kutumiwa kitabu hiki. Huhitaji kwenda popote kukifuata, kinakufuata hapo ulipo wewe.
Gharama ya kitabu hiki ni tsh elfu kumi (10,000/=). Kupata kitabu hiki, tuma fedha hiyo kwa namba zifuatazo; MPESA 0755 953 887 au TIGO PESA 0717 396 253, jina litakuja AMANI MAKIRITA. Baada ya kutuma fedha, tuma ujumbe wenye jina lako na email yako kwenye namba 0717396253 na kisha utatumiwa kitabu mara moja. Tuma fedha leo ili uweze kupata kitabu hiki muhimu sana kwa safari yako ya maisha ya mafanikio.
Karibu sana upate kitabu hiki cha KURASA ZA MAISHA YA MAFANIKIO, kipate mapema ili ujihakikishie kuwa na maisha bora kwa mwaka huu 2016.
Nakutakia kila la kheri katika safari yako ya mafanikio, kumbuka hakuna wa kukuzuia bali wewe mwenyewe. Usikubali kujizuia.
Rafiki na Kocha wako,
Makirita Amani,
makirita@kisimachamaarifa.co.tz
0717 396 253

Posted at Monday, February 08, 2016 |  by Makirita Amani

Friday, February 5, 2016

Kumekuwa na misemo mingi mitaani ambayo kwa namna moja au nyingine inaathiri au inaua kabisa ndoto za watu wengi. Watu wamekuwa wakiiga vitu katika jamii bila hata kuuliza kwa nini mtu huyu anafanya hivi. Kuiga mitindo ya kimaisha nalo limekuwa ni jambo ambalo linawaathiri watu wengi sana. Kuishi nje ya malengo uliyojiwekea na kukata tamaa ya maisha limekuwa tatizo sana. Kuishi maisha ambayo hayana furaha, upendo, amani ni tatizo miongoni mwa watu wengi.
Watu wanaamini ili uweze kuishi maisha ya furaha ni lazima uwe na kiasi kikubwa cha fedha, usidanganyike ili uwe na furaha ya kweli ya kutoka moyoni anza kuwa na shukrani kwa kile ambacho unacho sasa na ishi maisha yako halisi usiige maisha ya mtu. Na siku zote furaha ya kweli hainunuliwi bali inatoka moyoni .Tafuta furaha ya kweli na ya kudumu mara nyingi furaha za muda mfupi huwa zina madhara sana na zina gharama sana, mfano mtu mwingine ili apate furaha ya muda mfupi lazima atumie kilevi na siku zote hakuna kilevi cha bure na ambacho hakina athari hasi kwa afya yako.
KUPATA KITABU HIKI BONYEZA MAANDISHI HAYA.
 
Usikate tamaa katika maisha kukata tamaa ni dhambi na usiogope changamoto unazokumbana nazo bali jitahidi kukabiliana nazo. Changamoto ni sehemu ya maisha ya mwanadamu hakuna maisha yasiyokuwa na changamoto. Kila binadamu hapa duniani ana matatizo yake hakuna binadamu ambaye hana matatizo. Hivyo basi, usifananishe matatizo yako na mtu mwingine ndio maana Waswahili wanasema nyumba usiyolala hujui hila yake.
Kila mtu anahitaji kuishi maisha ya mafanikio ili kuishi katika namna ambayo inaleta ukamilifu. Mafanikio katika maisha ni vile unavyotaka kuwa na unaweza kuwa vile kama unavyotaka kuwa kwa kufanya kazi kwa juhudi na maarifa. Binadamu hawezi kuishi sawa kimwili bila ya chakula kizuri, mavazi ambayo yanamfanya mtu ajihisi huru na malazi pia.
Mtu hawezi kuishi kikamilifu kiakili bila ya vitabu na muda wa kuvisoma vitabu hivyo. Maarifa yanapatikana kwa kusoma vitabu ukiwa ni mtu wa kusoma unaokoa gharama nyingi sana. Pia ili kuishi kiroho kikamilifu binadamu anatakiwa kua na upendo. Upendo una nguvu na upendo huvumilia yote mpende mwenzako kama unavyojipenda wewe.
Sasa tuangalie kiini cha makala yetu ya leo. Zifuatazo ni kauli/misemo ambayo inaua ndoto yako
1. Kila Kukicha Afadhali Ya Jana;
Huu msemo unatumika sana kwa watu. Watu waliokata tamaa, watu wenye mtazamo hasi katika maisha. Kuna baadhi ya daladala wameandika usemi huu ambao ni msemo unaokataisha tamaa na ni msemo wa watu ambao hawajui maana ya wao kuwepo hapa duniani. Kwa mtu anayetengeneza maana kwake huu ni msemo hasi ambao haumpi hamasa yoyote katika maisha.
Watu wanaopenda mafanikio wanaamini kuwa unatakiwa kua bora kila siku zaidi ya jana yaani kila siku upige hatua mbele zaidi. Kwa mtazamo huu wa mtu kuamka na kuanza kusema haya maisha kila kukicha afadhali ya jana ni ngumu sana mtu kufikia mafanikio makubwa kwani anakua amefunga kufuli akili yake ya kufikiri kirefu zaidi ili aweze kua bora. Mtu anayependa maendeleo anaona kila siku ni siku mpya katika maisha yake ni sawa na ukurasa mpya wa maisha yake ambapo inampasa aache alama katika ukurasa wake mpya.
SOMA; Kama Una Tabia Hii Moja Una Uhakika wa Zaidi ya 90% Wa Kufanikiwa Kwenye Chochote Unachofanya.
Kwa kweli kama hujajitambua ,hujajua nini dhumuni lako la wewe kua hapa duniani basi nakusihi amka sasa. Kuna watu wanatafuta jinsi gani anaweza kupoteza muda, utasikia ngoja niangalie movie nipoteze poteze muda, lakini kuna watu wanatamani kupata hayo masaa unayotumia kupoteza muda katika kuangalia movie lakini kila binadamu ana utajiri wa rasilimali muda sawa siyo masikini wala tajiri wote tuna wakati sawa. Usichezee wakati kwani maisha ni muda tengeneza maana kila siku katika maisha yako na achana na misemo hasi inayoua ndoto yako.
2. Bado Nipo Nipo Kwanza;
Hii kauli ni moja ya misemo ambayo inaua ndoto za watu wengi hususani vijana. Bado upo upo kwanza unasubiri nini? Unasubiri upewe ruhusa? Msemo huu ni msemo ambao unapoteza wakati wako. Unataka kuanza kujitegemea, kuanza biashara, kuwa na familia au bado upo upo kwanza unapoteza wakati. Ukisema unajipanga unasubiri ukamilifu hautopata ukamilifu bali wewe anza na uzoefu unapatikana ndani ya kazi na siyo nje ya kazi. Vijana wengi wanaupenda sana huu msemo wa bado nipo nipo kwanza. Mwanafalsafa Seneca alisema maisha ni marefu kama ukitumia muda wako vizuri hapa duniani. Hivyo basi maisha ni muda. Umri unakwenda mbele na haurudi nyuma jinsi unavyoendelea kusubiri kuanza jambo lolote katika maisha yako unajitengenezea mazingira magumu sana hapo mbeleni ni bora ukubali kulipa gharama sasa kuliko kulipa baadaye tena kwa riba kubwa. Usikimbie majukumu, majukumu ni kama changamoto hayakimbiwi bali unakabiliana nayo ukikimbia ndio unaongeza matatizo.
SOMA; Barua Ya Wazi Kwa Vijana Wanaokwenda Kuanza Maisha Ya Kujitegemea Kwa Mwaka Huu 2016.
3. Fedha Ni Shetani;
Kwanza kabisa fedha siyo shetani fedha ina hitaji nidhamu ya hali ya juu ukisoma nidhamu ya fedha ndio utasema fedha ni shetani. Ushetani uko katika matumizi yako wala usiilaumu fedha bure. Fedha ni chombo ambacho kila mtu anapaswa kuwa nacho ni chombo muhimu kwa kila mtu anayeishi hapa duniani ili kukidhi mahitaji yake. Kwanini sasa useme fedha ni shetani? Kama ulikuwa hujui kuwa fedha zina tabia jua leo katika kitabu cha zaburi katika biblia kinaelezea tabia za fedha nazo ni hufuata mbunifu, hutoroka mvivu, hutembea huku na kule, ina macho na miguu, hupenda mtu msafi, huchukia bahili, hupenda mwerevu, hukomesha maneno, jibu la mambo yote, zina vinywa lakini havisemi, zina macho lakini hazioni na zina masikio lakini hazisikii. Kwa hiyo umeona fedha siyo shetani kama ilivyozoeleka kwa watu wenye mtazamo hasi.
4. Tumia Pesa Ikuzoee/Ukipata Tumia Ukikosa Jutia;
Hata uwe mtafutaji mzuri kiasi gani kama wewe ni mtu ukipata tumia ukikosa jutia utaishia kuwa masikini tu. Mfano ukipata kipato chako unatumia chote halafu ukikosa unajutia hahaha! Hii ni kauli ya maarufu ya watu wanaojiita wala bata au timu amsha popo wakikesha kwenye kumbi za starehe wakitumia pesa ili ziwazoee. Huwezi kuwa na uhuru wa kifedha kama wewe una tabia hii unatakiwa kuweka akiba, kuishi chini ya kipato chako, kuwekeza, kupunguza starehe zisizo za kilazima na kuwa na nidhamu ya pesa ndio njia nzuri ya wewe unatakiwa kua nayo katika matumizi ya pesa. Yaepuke sana makundi haya ya starehe ya tumia ukikosa jutia kama ni rafiki yako mkimbie anakupeleka shimoni kabisa ishi maisha yako.
SOMA; Hivi Ndivyo Unavyoweza Kutengeneza Pesa Zako Na Kuwa Tajiri.
5. Aliyekupa Wewe Ndiye Aliyeninyima Mimi;
Hii si kauli ya mtafutaji kila mtu ana uhuru wa kufika popote katika mafanikio bila ya kupewa kikomo chochote ni wewe tu kujituma kwako. Ukijituma kufanya kazi halali bila sababu kwa kuweka juhudi na maarifa utakua kama vile unavyotaka. Ukimuona mwenzako kafanikiwa jifunze kutoka kwake kamwe usijifunze kupitia mtu aliyefeli jifunze kwa aliyefanikiwa ndio njia nzuri huwezi kupotea kamwe. Tabia ya kumchukia mtu aliyefanikiwa na kumwambia eti aliyekupa wewe ndiye aliyeninyima mimi haifai kwa watu wenye mtazamo chanya mambo ya ajabu waachie watu wenye mtazamo hasi wasiopenda maendeleo ya watu.
Kwa hiyo, watu wanatakiwa kuacha kuzitumia kauli hizi na kubadili mtazamo wa fikra, mambo ya kuamini mafanikio ni kwa watu waliosoma tu, au watu wa ukoo Fulani au kabila Fulani ndio wana haki ya kufanikiwa siyo kweli. Hakuna mafanikio ya haraka, usidharau biashara ndogo na usijidharau wewe mwenyewe bali jiamini katika kuwa mshindi na siyo mshindwa.
Makala hii imeandikwa na Deogratius Kessy ambaye ni mwandishi, mhamasishaji na mjasiriamali, unaweza kuwasiliana naye kupitia namba 0717101505 au kwa barua pepe deokessy.dk@gmail.com au unaweza kutembelea tovuti yake www.actualizeyourdream.blogspot.com

Misemo Hii Mitano (5) Inaua Kabisa Ndoto Zako Za Mafanikio, Iepuke.

Kumekuwa na misemo mingi mitaani ambayo kwa namna moja au nyingine inaathiri au inaua kabisa ndoto za watu wengi. Watu wamekuwa wakiiga vitu katika jamii bila hata kuuliza kwa nini mtu huyu anafanya hivi. Kuiga mitindo ya kimaisha nalo limekuwa ni jambo ambalo linawaathiri watu wengi sana. Kuishi nje ya malengo uliyojiwekea na kukata tamaa ya maisha limekuwa tatizo sana. Kuishi maisha ambayo hayana furaha, upendo, amani ni tatizo miongoni mwa watu wengi.
Watu wanaamini ili uweze kuishi maisha ya furaha ni lazima uwe na kiasi kikubwa cha fedha, usidanganyike ili uwe na furaha ya kweli ya kutoka moyoni anza kuwa na shukrani kwa kile ambacho unacho sasa na ishi maisha yako halisi usiige maisha ya mtu. Na siku zote furaha ya kweli hainunuliwi bali inatoka moyoni .Tafuta furaha ya kweli na ya kudumu mara nyingi furaha za muda mfupi huwa zina madhara sana na zina gharama sana, mfano mtu mwingine ili apate furaha ya muda mfupi lazima atumie kilevi na siku zote hakuna kilevi cha bure na ambacho hakina athari hasi kwa afya yako.
KUPATA KITABU HIKI BONYEZA MAANDISHI HAYA.
 
Usikate tamaa katika maisha kukata tamaa ni dhambi na usiogope changamoto unazokumbana nazo bali jitahidi kukabiliana nazo. Changamoto ni sehemu ya maisha ya mwanadamu hakuna maisha yasiyokuwa na changamoto. Kila binadamu hapa duniani ana matatizo yake hakuna binadamu ambaye hana matatizo. Hivyo basi, usifananishe matatizo yako na mtu mwingine ndio maana Waswahili wanasema nyumba usiyolala hujui hila yake.
Kila mtu anahitaji kuishi maisha ya mafanikio ili kuishi katika namna ambayo inaleta ukamilifu. Mafanikio katika maisha ni vile unavyotaka kuwa na unaweza kuwa vile kama unavyotaka kuwa kwa kufanya kazi kwa juhudi na maarifa. Binadamu hawezi kuishi sawa kimwili bila ya chakula kizuri, mavazi ambayo yanamfanya mtu ajihisi huru na malazi pia.
Mtu hawezi kuishi kikamilifu kiakili bila ya vitabu na muda wa kuvisoma vitabu hivyo. Maarifa yanapatikana kwa kusoma vitabu ukiwa ni mtu wa kusoma unaokoa gharama nyingi sana. Pia ili kuishi kiroho kikamilifu binadamu anatakiwa kua na upendo. Upendo una nguvu na upendo huvumilia yote mpende mwenzako kama unavyojipenda wewe.
Sasa tuangalie kiini cha makala yetu ya leo. Zifuatazo ni kauli/misemo ambayo inaua ndoto yako
1. Kila Kukicha Afadhali Ya Jana;
Huu msemo unatumika sana kwa watu. Watu waliokata tamaa, watu wenye mtazamo hasi katika maisha. Kuna baadhi ya daladala wameandika usemi huu ambao ni msemo unaokataisha tamaa na ni msemo wa watu ambao hawajui maana ya wao kuwepo hapa duniani. Kwa mtu anayetengeneza maana kwake huu ni msemo hasi ambao haumpi hamasa yoyote katika maisha.
Watu wanaopenda mafanikio wanaamini kuwa unatakiwa kua bora kila siku zaidi ya jana yaani kila siku upige hatua mbele zaidi. Kwa mtazamo huu wa mtu kuamka na kuanza kusema haya maisha kila kukicha afadhali ya jana ni ngumu sana mtu kufikia mafanikio makubwa kwani anakua amefunga kufuli akili yake ya kufikiri kirefu zaidi ili aweze kua bora. Mtu anayependa maendeleo anaona kila siku ni siku mpya katika maisha yake ni sawa na ukurasa mpya wa maisha yake ambapo inampasa aache alama katika ukurasa wake mpya.
SOMA; Kama Una Tabia Hii Moja Una Uhakika wa Zaidi ya 90% Wa Kufanikiwa Kwenye Chochote Unachofanya.
Kwa kweli kama hujajitambua ,hujajua nini dhumuni lako la wewe kua hapa duniani basi nakusihi amka sasa. Kuna watu wanatafuta jinsi gani anaweza kupoteza muda, utasikia ngoja niangalie movie nipoteze poteze muda, lakini kuna watu wanatamani kupata hayo masaa unayotumia kupoteza muda katika kuangalia movie lakini kila binadamu ana utajiri wa rasilimali muda sawa siyo masikini wala tajiri wote tuna wakati sawa. Usichezee wakati kwani maisha ni muda tengeneza maana kila siku katika maisha yako na achana na misemo hasi inayoua ndoto yako.
2. Bado Nipo Nipo Kwanza;
Hii kauli ni moja ya misemo ambayo inaua ndoto za watu wengi hususani vijana. Bado upo upo kwanza unasubiri nini? Unasubiri upewe ruhusa? Msemo huu ni msemo ambao unapoteza wakati wako. Unataka kuanza kujitegemea, kuanza biashara, kuwa na familia au bado upo upo kwanza unapoteza wakati. Ukisema unajipanga unasubiri ukamilifu hautopata ukamilifu bali wewe anza na uzoefu unapatikana ndani ya kazi na siyo nje ya kazi. Vijana wengi wanaupenda sana huu msemo wa bado nipo nipo kwanza. Mwanafalsafa Seneca alisema maisha ni marefu kama ukitumia muda wako vizuri hapa duniani. Hivyo basi maisha ni muda. Umri unakwenda mbele na haurudi nyuma jinsi unavyoendelea kusubiri kuanza jambo lolote katika maisha yako unajitengenezea mazingira magumu sana hapo mbeleni ni bora ukubali kulipa gharama sasa kuliko kulipa baadaye tena kwa riba kubwa. Usikimbie majukumu, majukumu ni kama changamoto hayakimbiwi bali unakabiliana nayo ukikimbia ndio unaongeza matatizo.
SOMA; Barua Ya Wazi Kwa Vijana Wanaokwenda Kuanza Maisha Ya Kujitegemea Kwa Mwaka Huu 2016.
3. Fedha Ni Shetani;
Kwanza kabisa fedha siyo shetani fedha ina hitaji nidhamu ya hali ya juu ukisoma nidhamu ya fedha ndio utasema fedha ni shetani. Ushetani uko katika matumizi yako wala usiilaumu fedha bure. Fedha ni chombo ambacho kila mtu anapaswa kuwa nacho ni chombo muhimu kwa kila mtu anayeishi hapa duniani ili kukidhi mahitaji yake. Kwanini sasa useme fedha ni shetani? Kama ulikuwa hujui kuwa fedha zina tabia jua leo katika kitabu cha zaburi katika biblia kinaelezea tabia za fedha nazo ni hufuata mbunifu, hutoroka mvivu, hutembea huku na kule, ina macho na miguu, hupenda mtu msafi, huchukia bahili, hupenda mwerevu, hukomesha maneno, jibu la mambo yote, zina vinywa lakini havisemi, zina macho lakini hazioni na zina masikio lakini hazisikii. Kwa hiyo umeona fedha siyo shetani kama ilivyozoeleka kwa watu wenye mtazamo hasi.
4. Tumia Pesa Ikuzoee/Ukipata Tumia Ukikosa Jutia;
Hata uwe mtafutaji mzuri kiasi gani kama wewe ni mtu ukipata tumia ukikosa jutia utaishia kuwa masikini tu. Mfano ukipata kipato chako unatumia chote halafu ukikosa unajutia hahaha! Hii ni kauli ya maarufu ya watu wanaojiita wala bata au timu amsha popo wakikesha kwenye kumbi za starehe wakitumia pesa ili ziwazoee. Huwezi kuwa na uhuru wa kifedha kama wewe una tabia hii unatakiwa kuweka akiba, kuishi chini ya kipato chako, kuwekeza, kupunguza starehe zisizo za kilazima na kuwa na nidhamu ya pesa ndio njia nzuri ya wewe unatakiwa kua nayo katika matumizi ya pesa. Yaepuke sana makundi haya ya starehe ya tumia ukikosa jutia kama ni rafiki yako mkimbie anakupeleka shimoni kabisa ishi maisha yako.
SOMA; Hivi Ndivyo Unavyoweza Kutengeneza Pesa Zako Na Kuwa Tajiri.
5. Aliyekupa Wewe Ndiye Aliyeninyima Mimi;
Hii si kauli ya mtafutaji kila mtu ana uhuru wa kufika popote katika mafanikio bila ya kupewa kikomo chochote ni wewe tu kujituma kwako. Ukijituma kufanya kazi halali bila sababu kwa kuweka juhudi na maarifa utakua kama vile unavyotaka. Ukimuona mwenzako kafanikiwa jifunze kutoka kwake kamwe usijifunze kupitia mtu aliyefeli jifunze kwa aliyefanikiwa ndio njia nzuri huwezi kupotea kamwe. Tabia ya kumchukia mtu aliyefanikiwa na kumwambia eti aliyekupa wewe ndiye aliyeninyima mimi haifai kwa watu wenye mtazamo chanya mambo ya ajabu waachie watu wenye mtazamo hasi wasiopenda maendeleo ya watu.
Kwa hiyo, watu wanatakiwa kuacha kuzitumia kauli hizi na kubadili mtazamo wa fikra, mambo ya kuamini mafanikio ni kwa watu waliosoma tu, au watu wa ukoo Fulani au kabila Fulani ndio wana haki ya kufanikiwa siyo kweli. Hakuna mafanikio ya haraka, usidharau biashara ndogo na usijidharau wewe mwenyewe bali jiamini katika kuwa mshindi na siyo mshindwa.
Makala hii imeandikwa na Deogratius Kessy ambaye ni mwandishi, mhamasishaji na mjasiriamali, unaweza kuwasiliana naye kupitia namba 0717101505 au kwa barua pepe deokessy.dk@gmail.com au unaweza kutembelea tovuti yake www.actualizeyourdream.blogspot.com

Posted at Friday, February 05, 2016 |  by Makirita Amani

Thursday, February 4, 2016

Habari msomaji wetu wa makala za uchambuzi wa vitabu. Karibu sana katika wiki nyingine ya uchambuzi wa kitabu. Wiki hii tunajifunza kwenye kitabu kinachoitwa Critical Thinking ama kwa Kiswahili waweza kusema Tafakuri tunduizi au fikra tundulizi. Kitabu hiki kimeandikwa na Harvey Segler . Mwandishi anafundisha dhana nzima ya fikra tunduizi, faida zake, jinsi gani unaweza kuwa critical thinker pamoja na mambo mengine yahusianayo na fikra tunduizi. Fikra tunduizi au Critical thinking inaweza kutafsiriwa kama ni uchambuzi na tathimini ya jambo kwa kusudio la kutengeneza hukumu, ila pia yaweza kutafsiriwa kama fikra huru, kule kutengeneza ukweli wako binafsi. Katika fikra tunduizi mambo mawili makuu yanayohusika ni upataji wa taarifa na pili ni kuziweka zile taarifa kwenye matumizi sahihi.
 
Karibu sana tujifunze
1. Fikra tunduizi inaenda bega kwa bega na fikra huru (independent thinking). Kama wewe ni critical thinker ni kwamba unaweza kufikiri wewe mwenyewe na kutengeneza mtazamo maoni/ mawazo yako binafsi kuhusu jambo fulani. Yaani unakua sio mtu wa kufuata mkumbo kwa vile fulani kawa na maoni haya, na wewe unaungana naye. Hapana lazima uweze kutengeneza mawazo au maoni yako yaliyo huru. Unakua na uwezo wa kuichukua hali au jambo fulani na kuthamini facts zake na kutengeneza hitimisho lako.
2. Ili kua mtu wa fikra tunduizi, unahitaji kuifundisha akili yako kufikiri yenyewe, bila kuangalia nani kasema nini. Kuwa Critical thinker Sio kitu kinachotokea tu utahitaji kuweka juhudi kuifunza akili yako iweze kufikiri kwa uhuru. Kwa bahati mbaya bila kutarajia hua tunapenda kwenda kwenye njia rahisi zaidi ambapo tunafanya kile ambacho kinafanywa na kila mtu, bila kujali ni kitu gani hicho wanafanya. Yaani hata kama ni kitu cha kipuuzi, kwa vile kinafanywa na kila mtu (au watu wengi) basi na wewe unafanya maana, huna fikra huru. You need to train your mind to think for itself.
3. Ili uweze kuondoka kwenye hilo duara, lazima ujifunze kuchuja taarifa unazopokea na kuchukua kile cha muhimu. Maana kutakua na maoni mengi, na ushauri tofauti tofauti, ambayo yote hayo yanarushwa usoni mwako kila siku, hutaweza kuzichakata (process) zote. Hii ina maana unahitaji kujifunza sanaa ya uchujaji wa taarifa ambazo unazipata, na kisha kuchukua kile cha muhimu tu. Weka umakini wako kwenye zile taarifa zenye kujalisha tu kwako na kuachana na hizo nyingine. Kama hilo jambo halina athari kwako, au kwenye kile unachofanya hiyo ni ishara ya kwanza kwamba hilo jambo lapaswa kuwekwa mwishoni kwenye orodha yako ya vipaumbele. Pay attention to the details that matter in your day, and forget about the rest.
Lakini je ni jinsi gani utaweza kutafahamu kwamba taarifa ipi uipe usikivu na ipi uitupilie mbali? Kuna njia au hatua tatu muhimu.
4. HATUA YA KWANZA: Zingatia Nia ya mzungumzaji. Huyo mzungumzaji ni nini hasa kinamsukuma kusema, hayo anayosema. Mtu anaposema kitu fulani, kuna uwezekano kuna watu wananufaika kwa njia fulani. Wanaweza kuwa kuna kitu wanataka kukuuzia au wanataka kitu fulani kutoka kwako. Kwa mtazamo huu sasa chukulia kila kitu unachokisikia au kukisoma kina chembechembe ya chumvi. Ndio panaweza kua na ukweli kwenye hicho anachokisema, lakini ukweli huo unaweza kua umechezewa kiasi fulani. Mfano unakutana na mzungumzaji wa anatoa taarifa za tiba asili, na kusema wanatibu magonjwa yote, sasa wewe jiulize huyo msemaji ana nia gani haswa? Kama tu Hospitali kubwa ya Taifa kama Muhimbili haiwezi kutibu magonjwa yote pamoja na vifaa na teknolojia waliyo nayo iweje, mtu mmoja tu akwambie anatibu magonjwa yote kwa miti shamba alafu unaamini na kuichukua hiyo taarifa kufanyia maamuzi na kuwashirikisha wengine. Consider the motive of the speaker.
5. HATUA YA PILI: Zingatia Chanzo cha Taarifa. Watu wengi sana wanatoa mawazo akilini mwao na kuyaweka kama ndio ukweli. Kitu hichi kimekua kikifanyika miaka mingi, ndio asili ya mwanadamu. Taarifa hizo zimejaa kila kona ya dunia, na kwa ujio wa intaneti kumesababisha ongezeko kubwa la taarifa. Wapaswa kukumbuka kwamba, kwa vile mtu kasema kitu fulani, hiyo haifanyi kile kitu kua kweli. Kanuni hii pia inakwenda kwa taarifa tunazozipata kwenye mitandao. Umesoma kitu kwenye intaneti usihitimishe kwamba ni kweli. Mpaka umeona chanzo chenye kuaminika au kuna ushahidi wa kuaminika endelea kua na mashaka nayo, usiiamini moja kwa moja. Never just blindly believe anything. Consider the source of the information.
SOMA; KITABU; Kurasa Za Maisha Ya Mafanikio, Nidhamu Uadilifu Na Kujituma.
6. HATUA YA TATU: Jilinde na vitu ambavyo viko wazi/dhahiri
Hila au mtego ambao unatumika mara nyingi na Wazungumzaji (speakers) ni kupata confidence yako kwa kusema vitu vilivyo wazi unavyovifahamu. Kinachotokea ni kwamba huyo mzungumzaji anataka ukubaliane na mtazamo wake/wao, na wanajaribu kufanya mtazamo wao uwe matazamo wako. Na kufanya hivyo hua wanaanza kusema vile vitu ambavyo viko wazi hata wewe unakubaliana navyo, kisha sasa ndio wanahamia kwenye vile vitu wanavyotaka kukushawishi ukubaliane navyo. Wanaanza na vile vitu unavyokubaliana navyo, ili imani yako ijengeke kwao, kwa vile umeamini vile vya mwanzo ni kweli basi utaona hata maoni yao ya mwisho ni kweli pia. Hii inaweza kua kwenye mazungumzo ya watu wawili, mijadala/midahalo au hata katika makala mbalimbali kwenye mitandao. Mfano Mzungumzaji anaweza kusema, “Tunafahamu unafanya kazi kwa bidii sana, na unathamini fedha yako. Na ndio maana bidhaa yetu ndio kitu kizuri kwa ajili ya wewe kuwekeza fedha yako” Unafahamu kabisa unafanya kazi kwa bidii, halafu unaendelea mbele unajaribu kufikiri ni kweli unathamini fedha yako. Baada ya kuwaza hivyo akili yako inakua imeshalainika kwa huyo mzungumzaji, na kila atachoongea baada ya hapo akili yako itaendelea kuamini kwamba ni kweli. Hata pale mzungumzaji anapohitimisha makala yake au hotuba yake, moja kwa moja akili yako inafikiri kwamba ile bidhaa ndio haswa kitu inachohitaji. Watch out for the things that are obvious. When you see that there are obvious statements being made, put up your guard, and watch for the real reason they are speaking.
7. Usilitazame uamuzi au tatizo kwa ajili ya kulirekebisha tu. Bali lichambue kwa kina. Unapokumbana na uamuzi wa kufanya au tatizo unahitaji kujiuliza wewe binafsi utafanya nini. Mara nyingi watu wanapopatwa na hali hizo hukimbilia kwa marafiki au ndugu kwa ajili ya kuwauliza nini wafanye kwenye hizo hali. Tatizo ni kwamba, kile ambacho ni kizuri kwa mwingine kinaweza kisiwe kizuri kwako. Suluhisho ambalo mwingine analiona ndio zuri, linaweza lisiwe zuri kwako. Unaweza kua umekumbana na uamuzi wakufanya kuhusu kitu gani usome, wengi hufanya uamuzi kwa vile wazazi au marafiki wamewashauri,. Utasikia “yaani wewe unafaa sana ukisoma sheria, yaani ukiwa mwanasheria unapendezea sana au ukikosa sheria unaweza kusoma Uhusiano wa kimataifa (international relation)” basi na wewe unaenda kusoma sheria au international relation. You need to ask yourself what you would do.
8. Maisha ni mtiririko/mfululizo (series) wa maswali na maamuzi ambayo unahitaji kujifunza na kuyafanya. Ili uweze kuishi maisha yenye matokeo. Fikra tunduizi ni ujuzi wa muhimu sana kuwa nao, maana utakusaidia kujifunza jinsi ya kuziendeleza sehemu nyingine za maisha yako na kukuhakikishia unapata matokeo yatakayokufurahisha. Maswali tunaweza kuyafananisha na matatizo/changamoto zinazotukabili kwenye maisha yetu ya kila siku, kwa kukosa ujuzi wa kutatua matatizo hayo au kujibu maswali hayo, wengi huishia kuwauliza wengine wawasaidie kujibu. Na unapomuomba mwingine akusaidie kukujibia maswali (matatizo) ya maisha unakua unakwepa kuwajibika kutokana na matokeo. Kama watafanikiwa kukusaidia utafurahia, ila kama matokeo yatakua mabaya utamlaumu huyo mwenzio kwa kutokufanya maamuzi ambayo yangekuletea matokeo makubwa. Ni muhimu sana kujifunza ujuzi huu wa kutatua matatizo peke yako. If you develop your independent thinking skills, then you can make your decisions in full confidence that they are going to turn out great.
9. Tunapata taarifa nyingi sana tena kwa muda mfupi zaidi kuliko ilivyokua huko zamani, mtu yeyote katika dunia hii mwenye ujuzi wa kutumia kompyuta au simu, anaweza kufahamu chochote kile ambacho anakitaka, anapata taarifa kwenye kiganja chake. Kuna faida nyingi kutokana na hili, ila pia kuna hasara moja kubwa inayozidi nyingine zote, na hiyo ni TUMEPOTEZA UHITAJI WA KUFIKIRI KUHUSU VITU AU MAMBO. Huhitaji kufikiri ili kuweza kutatua mambo tena, kama umekutana na changamoto kwenye chochote unachofanya, unachukua simu yako na kuingia Google, hapo unapata jibu tena kwa haraka, kisha unafanyia kazi, unatatua hilo jambo na kuachana nalo au kulisahau kabisa. Unakua hujifunzi chochote wewe binafsi, unaishia tu kupokea maoni na mawazo ya watu wengine kutoka kwenye makala ulizo soma kwenye mtandao, na hatupati ufahamu wa jinsi ya kutatua matatizo sisi wenyewe. The ability to solve and understand the solution to a problem is key in learning how to use critical thinking to solve your other life problems.
10. Usiogope kuuliza maswali. Ukiangalia wanafalsafa, wanasayansi na wanataaluma wakubwa wa kipindi cha nyuma kama kina Socrates, Newton, Einstein, n,k wana sifa kadhaa zinazofanana, ila moja wapo ni kuuliza maswali, Maswali mazuri ndiyo yanayoleta suluhisho nzuri. Mfano Newton alijiuliza swali kwa nini ukirusha jiwe juu linarudi chini? Kutafuta jibu lake, ndio kukagunduliwa sheria ya uvutano. Kabla hujafanya uamuzi wa kukubaliana na maoni au ushauri wa wengine, uliza maswali. Waweza kujiliza wewe binafsi na hao wanaokupa ushauri. Hata kama unakubaliana nao jiulize kwa nini unakubaliana nao, kama hukubaliani na wanachoeleza, pia jiulize kwa nini hukubaliani? If you aren’t willing to question your direction in life, you are no different than one of those cattle.
SOMA; USHAURI; Mambo Ya Kuzingatia Kabla Ya Kuacha Ajira Na Kuingia Kwenye Ujasiriamali.
11. Kuwa Critical thinker katika manunuzi ya vitu. Katika kununua vitu, wengi huingia kichwa kichwa bila kufikiri kwa kina, kwa vile tu mwenzake kamwambia kitu fulani ni kizuri basi na yeye anataka anunue au kwa vile hicho kitu ni maarufu au kinatangazwa sana basi unanunua. Kwa bahati mbaya watu wengi huangukia kwenye mitego ya wauzaji, yaani anaamini kila kitu anachoambiwa na muuzaji bila kujua kwamba muuzaji ana mgongano wa kimaslahi (conflict of interest) kwenye hicho anachouza, hivyo sio rahisi yeye kukwambia ukweli utakaokufanya usinunue ile bidhaa au huduma.
Jinsi ya kuepuka kutumika vibaya kama soko la wengine. Unahitaji kufahamu kwamba wauzaji wananyemelea fedha zako, usipokua makini unaweza kua mtu wa kutumika vibaya kama soko la wengine. Hapa nimeweka mbinu chache za kudhibiti manunuzi yako.
12. Kabla hujanunua chochote jiulize kwanza hicho kitu kinatangazwaje? Kama ukiona katika kutangazwa kwake kuna kundi la watu wenye furaha, kukiwa na maana kwamba unahitaji hicho kitu (bidhaa au huduma) ili uwe na furaha na wewe, basi itakua vyema ukaacha kununua hicho kitu. Kwa sababu huhitaji kitu chochote ambacho huna sasa hivi ili kuwa na furaha.
13. Jiulize nani unajaribu kumfurahisha. Kabla hujanunua kitu jiulize kama unanunua kwa sababu unakihitaji hicho kitu kweli au unanunua kwa vile unafikiri kitakwenda kumfanya mtu fulani avutiwe na wewe. Kama hua unanunua vitu ili kuwafanya wengine wakupende au wavutiwe na wewe, basi unahitaji kufikiri upya kuhusu watu na marafiki wanakuzunguka. The real friends in your life aren’t going to be impressed with what you buy, they are going to like you for you.
14. Jiulize Je unaweza kuishi bila hicho kitu unachotaka kununua? Kuna vitu utakutana navyo ambavyo vinaonekana ni vizuri na vyenye kupendeza kwa nje, lakini wapaswa kufikiri kabla hujavinunua. Sio vibaya kununua kitu kwa sababu unakitaka, lakini usipokua makini baada ya muda utakuja kushtukia umenunua vitu vingi visivyokua na maana kwa sababu tu ya uzuri wa matangazo yake. Kumbuka wauzaji wanachofanya ni kukutengenezea kiu ya kununua hata kama huna mpango wa kununua, na ndio maana wanaweka juhudi katika kuitangaza bidhaa au huduma wanazozalisha.
15. Jiulize hizo fedha ungeweza kutumia kufanyia shughuli nyingine? Kumbuka una majukumu mengine, ni vyema ukafanya maamuzi sahihi, badala ya kununua tu kitu, angalia mbadala wa matumizi ya hiyo hela, kama usipotumia hiyo hela kununulia hicho kitu, ni matumizi gani mengine yangekua na manufaa zaidi. Utaingia kwenye matatizo mengi kama utakua unanunua vitu kwa tama, huku ukisahau vitu vya muhimu ambayo vinakusubiri. So think these purchases through carefully before you buy them.
SOMA; Mambo 20 Niliyojifunza Kwenye Kitabu Cha The Four Purposes of Life (Makusudi manne ya Maisha)
Njia za kutekeleza fikra tunduizi kwa vitendo katika maisha yako binafsi
16. Kwanza, Achana na ukusanyaji wa taarifa
Kama tulivyoona kwamba dunia imejaa taarifa nyingi sana, Aidha ziko kwenye intaneti, kwenye vitabu, kutoka kwenye makala, kutoka kwa marafiki, familia au kutoka hata kwa madaktari au wabobevu. Unahitaji kuachana na ukusanyaji wa taarifa usiokua na tija, na kisha anza kuchunguza ukweli wako mwenyewe. Ndio unaweza kupata ushauri kutoka kwa hawa watu, lakini usiweke msingi wa mawazo yako yote kwenye yale unayoyasikia kwa watu. You need to form your own thoughts and opinions, and be comfortable with that.
17. Kua kama mjinga anayetaka kujua kwa kuhoji maswali.
Usiogope kuuliza maswali. Uliza kila kitu maana kuuliza maswali ni kwa muhimu sana. Uliza kwa nini (why) kuhusu kila kitu. Usiwe kama kipofu tu kupokea kila kitu, na kuamini kila jambo. Hoji kuhusu dini yako, hoji kuhusu kazi unayofanya, kila kitu hakikisha unahoji.
18. Ukweli wa mtu mwingine unaweza usiwe ukweli wako.
Hii dunia ni kubwa, na kuna watu wengi sana tofauti tofauti. Kuna wale wanaamini njia fulani na kuifuata, ila pia kuna wengine ambao wanaamini njia ambayo ni kinyume kabisa na zile za wengine. Ukweli wa mambo ni kwamba wote wako sahihi. Ki uhalisia hakuna njia mbaya katika kutafuta ukweli wako, unachohitaji ni kufana kile kinachokupa furaha. Kuwa mtu ambaye yuko sawa na kua Yeye bila kufuata mkumbo. Usiwe mtu ambaye mpaka akubaliwe na wengine, maana ukiwa mtu wa kutaka ukubaliwe na wengine utakua mnafiki kwako binafsi, maana hata kama ukweli unaujua lakini utafuta wengine ili wakukubali. What’s true for one person may not be true for you. Some things that may be right for other people may not be right for you.
19. Fikiri
Mada kubwa katika kitabu hiki ni fikra tunduizi. Unahitaji kufikiri, bila kujalisha unafanya nini, usikwame kwenye njia za wapuuzi au wapumbavu, unahitaji kufikiri. Analyze. Feel. Dream. There is no end to the ways that you can think about things, so think think think.
20. Kua mdadisi
Haijalishi una umri gani au umefanikisha nini katika maisha, kamwe usipoteze udadisi wako. Udadisi ni ile hali ya kutaka kujua tena kwa kuuliza au kuhoji. Unapaswa wakati wote uwe mtu wa kushangazwa jinsi vitu vinavyofanya kazi. Usikubaliane na kitu kirahisi rahisi, kwamba vitu fulani viko tu kama vilivyo tafuta kujua kwa nini viko hivyo. Unaweza kushangaa au kuhoji jiko lako linafanyaje kazi, unaweza kushangaa au kuhoji gari lako linafanyaje kazi, au hata jinsi gani kazi yako ina mchango kwa jamii. Learn how things work. If you don’t know, look it up. If you do know, analyze.
Asanteni sana
Tukutane wiki ijayo
Makala hii imeandikwa na Ndugu Daudi Mwakalinga mwandishi, mhamasishaji na mshauri katika masuala ya kilimo. Unaweza kuwasiliana naye kwa simu 0763 071007 au barua pepe daudimwakalinga@yahoo.com au dd.mwakalinga@gmail.com

Mambo 20 Niliyojifunza Kutoka Kwenye Kitabu Cha Critical Thinking.

Habari msomaji wetu wa makala za uchambuzi wa vitabu. Karibu sana katika wiki nyingine ya uchambuzi wa kitabu. Wiki hii tunajifunza kwenye kitabu kinachoitwa Critical Thinking ama kwa Kiswahili waweza kusema Tafakuri tunduizi au fikra tundulizi. Kitabu hiki kimeandikwa na Harvey Segler . Mwandishi anafundisha dhana nzima ya fikra tunduizi, faida zake, jinsi gani unaweza kuwa critical thinker pamoja na mambo mengine yahusianayo na fikra tunduizi. Fikra tunduizi au Critical thinking inaweza kutafsiriwa kama ni uchambuzi na tathimini ya jambo kwa kusudio la kutengeneza hukumu, ila pia yaweza kutafsiriwa kama fikra huru, kule kutengeneza ukweli wako binafsi. Katika fikra tunduizi mambo mawili makuu yanayohusika ni upataji wa taarifa na pili ni kuziweka zile taarifa kwenye matumizi sahihi.
 
Karibu sana tujifunze
1. Fikra tunduizi inaenda bega kwa bega na fikra huru (independent thinking). Kama wewe ni critical thinker ni kwamba unaweza kufikiri wewe mwenyewe na kutengeneza mtazamo maoni/ mawazo yako binafsi kuhusu jambo fulani. Yaani unakua sio mtu wa kufuata mkumbo kwa vile fulani kawa na maoni haya, na wewe unaungana naye. Hapana lazima uweze kutengeneza mawazo au maoni yako yaliyo huru. Unakua na uwezo wa kuichukua hali au jambo fulani na kuthamini facts zake na kutengeneza hitimisho lako.
2. Ili kua mtu wa fikra tunduizi, unahitaji kuifundisha akili yako kufikiri yenyewe, bila kuangalia nani kasema nini. Kuwa Critical thinker Sio kitu kinachotokea tu utahitaji kuweka juhudi kuifunza akili yako iweze kufikiri kwa uhuru. Kwa bahati mbaya bila kutarajia hua tunapenda kwenda kwenye njia rahisi zaidi ambapo tunafanya kile ambacho kinafanywa na kila mtu, bila kujali ni kitu gani hicho wanafanya. Yaani hata kama ni kitu cha kipuuzi, kwa vile kinafanywa na kila mtu (au watu wengi) basi na wewe unafanya maana, huna fikra huru. You need to train your mind to think for itself.
3. Ili uweze kuondoka kwenye hilo duara, lazima ujifunze kuchuja taarifa unazopokea na kuchukua kile cha muhimu. Maana kutakua na maoni mengi, na ushauri tofauti tofauti, ambayo yote hayo yanarushwa usoni mwako kila siku, hutaweza kuzichakata (process) zote. Hii ina maana unahitaji kujifunza sanaa ya uchujaji wa taarifa ambazo unazipata, na kisha kuchukua kile cha muhimu tu. Weka umakini wako kwenye zile taarifa zenye kujalisha tu kwako na kuachana na hizo nyingine. Kama hilo jambo halina athari kwako, au kwenye kile unachofanya hiyo ni ishara ya kwanza kwamba hilo jambo lapaswa kuwekwa mwishoni kwenye orodha yako ya vipaumbele. Pay attention to the details that matter in your day, and forget about the rest.
Lakini je ni jinsi gani utaweza kutafahamu kwamba taarifa ipi uipe usikivu na ipi uitupilie mbali? Kuna njia au hatua tatu muhimu.
4. HATUA YA KWANZA: Zingatia Nia ya mzungumzaji. Huyo mzungumzaji ni nini hasa kinamsukuma kusema, hayo anayosema. Mtu anaposema kitu fulani, kuna uwezekano kuna watu wananufaika kwa njia fulani. Wanaweza kuwa kuna kitu wanataka kukuuzia au wanataka kitu fulani kutoka kwako. Kwa mtazamo huu sasa chukulia kila kitu unachokisikia au kukisoma kina chembechembe ya chumvi. Ndio panaweza kua na ukweli kwenye hicho anachokisema, lakini ukweli huo unaweza kua umechezewa kiasi fulani. Mfano unakutana na mzungumzaji wa anatoa taarifa za tiba asili, na kusema wanatibu magonjwa yote, sasa wewe jiulize huyo msemaji ana nia gani haswa? Kama tu Hospitali kubwa ya Taifa kama Muhimbili haiwezi kutibu magonjwa yote pamoja na vifaa na teknolojia waliyo nayo iweje, mtu mmoja tu akwambie anatibu magonjwa yote kwa miti shamba alafu unaamini na kuichukua hiyo taarifa kufanyia maamuzi na kuwashirikisha wengine. Consider the motive of the speaker.
5. HATUA YA PILI: Zingatia Chanzo cha Taarifa. Watu wengi sana wanatoa mawazo akilini mwao na kuyaweka kama ndio ukweli. Kitu hichi kimekua kikifanyika miaka mingi, ndio asili ya mwanadamu. Taarifa hizo zimejaa kila kona ya dunia, na kwa ujio wa intaneti kumesababisha ongezeko kubwa la taarifa. Wapaswa kukumbuka kwamba, kwa vile mtu kasema kitu fulani, hiyo haifanyi kile kitu kua kweli. Kanuni hii pia inakwenda kwa taarifa tunazozipata kwenye mitandao. Umesoma kitu kwenye intaneti usihitimishe kwamba ni kweli. Mpaka umeona chanzo chenye kuaminika au kuna ushahidi wa kuaminika endelea kua na mashaka nayo, usiiamini moja kwa moja. Never just blindly believe anything. Consider the source of the information.
SOMA; KITABU; Kurasa Za Maisha Ya Mafanikio, Nidhamu Uadilifu Na Kujituma.
6. HATUA YA TATU: Jilinde na vitu ambavyo viko wazi/dhahiri
Hila au mtego ambao unatumika mara nyingi na Wazungumzaji (speakers) ni kupata confidence yako kwa kusema vitu vilivyo wazi unavyovifahamu. Kinachotokea ni kwamba huyo mzungumzaji anataka ukubaliane na mtazamo wake/wao, na wanajaribu kufanya mtazamo wao uwe matazamo wako. Na kufanya hivyo hua wanaanza kusema vile vitu ambavyo viko wazi hata wewe unakubaliana navyo, kisha sasa ndio wanahamia kwenye vile vitu wanavyotaka kukushawishi ukubaliane navyo. Wanaanza na vile vitu unavyokubaliana navyo, ili imani yako ijengeke kwao, kwa vile umeamini vile vya mwanzo ni kweli basi utaona hata maoni yao ya mwisho ni kweli pia. Hii inaweza kua kwenye mazungumzo ya watu wawili, mijadala/midahalo au hata katika makala mbalimbali kwenye mitandao. Mfano Mzungumzaji anaweza kusema, “Tunafahamu unafanya kazi kwa bidii sana, na unathamini fedha yako. Na ndio maana bidhaa yetu ndio kitu kizuri kwa ajili ya wewe kuwekeza fedha yako” Unafahamu kabisa unafanya kazi kwa bidii, halafu unaendelea mbele unajaribu kufikiri ni kweli unathamini fedha yako. Baada ya kuwaza hivyo akili yako inakua imeshalainika kwa huyo mzungumzaji, na kila atachoongea baada ya hapo akili yako itaendelea kuamini kwamba ni kweli. Hata pale mzungumzaji anapohitimisha makala yake au hotuba yake, moja kwa moja akili yako inafikiri kwamba ile bidhaa ndio haswa kitu inachohitaji. Watch out for the things that are obvious. When you see that there are obvious statements being made, put up your guard, and watch for the real reason they are speaking.
7. Usilitazame uamuzi au tatizo kwa ajili ya kulirekebisha tu. Bali lichambue kwa kina. Unapokumbana na uamuzi wa kufanya au tatizo unahitaji kujiuliza wewe binafsi utafanya nini. Mara nyingi watu wanapopatwa na hali hizo hukimbilia kwa marafiki au ndugu kwa ajili ya kuwauliza nini wafanye kwenye hizo hali. Tatizo ni kwamba, kile ambacho ni kizuri kwa mwingine kinaweza kisiwe kizuri kwako. Suluhisho ambalo mwingine analiona ndio zuri, linaweza lisiwe zuri kwako. Unaweza kua umekumbana na uamuzi wakufanya kuhusu kitu gani usome, wengi hufanya uamuzi kwa vile wazazi au marafiki wamewashauri,. Utasikia “yaani wewe unafaa sana ukisoma sheria, yaani ukiwa mwanasheria unapendezea sana au ukikosa sheria unaweza kusoma Uhusiano wa kimataifa (international relation)” basi na wewe unaenda kusoma sheria au international relation. You need to ask yourself what you would do.
8. Maisha ni mtiririko/mfululizo (series) wa maswali na maamuzi ambayo unahitaji kujifunza na kuyafanya. Ili uweze kuishi maisha yenye matokeo. Fikra tunduizi ni ujuzi wa muhimu sana kuwa nao, maana utakusaidia kujifunza jinsi ya kuziendeleza sehemu nyingine za maisha yako na kukuhakikishia unapata matokeo yatakayokufurahisha. Maswali tunaweza kuyafananisha na matatizo/changamoto zinazotukabili kwenye maisha yetu ya kila siku, kwa kukosa ujuzi wa kutatua matatizo hayo au kujibu maswali hayo, wengi huishia kuwauliza wengine wawasaidie kujibu. Na unapomuomba mwingine akusaidie kukujibia maswali (matatizo) ya maisha unakua unakwepa kuwajibika kutokana na matokeo. Kama watafanikiwa kukusaidia utafurahia, ila kama matokeo yatakua mabaya utamlaumu huyo mwenzio kwa kutokufanya maamuzi ambayo yangekuletea matokeo makubwa. Ni muhimu sana kujifunza ujuzi huu wa kutatua matatizo peke yako. If you develop your independent thinking skills, then you can make your decisions in full confidence that they are going to turn out great.
9. Tunapata taarifa nyingi sana tena kwa muda mfupi zaidi kuliko ilivyokua huko zamani, mtu yeyote katika dunia hii mwenye ujuzi wa kutumia kompyuta au simu, anaweza kufahamu chochote kile ambacho anakitaka, anapata taarifa kwenye kiganja chake. Kuna faida nyingi kutokana na hili, ila pia kuna hasara moja kubwa inayozidi nyingine zote, na hiyo ni TUMEPOTEZA UHITAJI WA KUFIKIRI KUHUSU VITU AU MAMBO. Huhitaji kufikiri ili kuweza kutatua mambo tena, kama umekutana na changamoto kwenye chochote unachofanya, unachukua simu yako na kuingia Google, hapo unapata jibu tena kwa haraka, kisha unafanyia kazi, unatatua hilo jambo na kuachana nalo au kulisahau kabisa. Unakua hujifunzi chochote wewe binafsi, unaishia tu kupokea maoni na mawazo ya watu wengine kutoka kwenye makala ulizo soma kwenye mtandao, na hatupati ufahamu wa jinsi ya kutatua matatizo sisi wenyewe. The ability to solve and understand the solution to a problem is key in learning how to use critical thinking to solve your other life problems.
10. Usiogope kuuliza maswali. Ukiangalia wanafalsafa, wanasayansi na wanataaluma wakubwa wa kipindi cha nyuma kama kina Socrates, Newton, Einstein, n,k wana sifa kadhaa zinazofanana, ila moja wapo ni kuuliza maswali, Maswali mazuri ndiyo yanayoleta suluhisho nzuri. Mfano Newton alijiuliza swali kwa nini ukirusha jiwe juu linarudi chini? Kutafuta jibu lake, ndio kukagunduliwa sheria ya uvutano. Kabla hujafanya uamuzi wa kukubaliana na maoni au ushauri wa wengine, uliza maswali. Waweza kujiliza wewe binafsi na hao wanaokupa ushauri. Hata kama unakubaliana nao jiulize kwa nini unakubaliana nao, kama hukubaliani na wanachoeleza, pia jiulize kwa nini hukubaliani? If you aren’t willing to question your direction in life, you are no different than one of those cattle.
SOMA; USHAURI; Mambo Ya Kuzingatia Kabla Ya Kuacha Ajira Na Kuingia Kwenye Ujasiriamali.
11. Kuwa Critical thinker katika manunuzi ya vitu. Katika kununua vitu, wengi huingia kichwa kichwa bila kufikiri kwa kina, kwa vile tu mwenzake kamwambia kitu fulani ni kizuri basi na yeye anataka anunue au kwa vile hicho kitu ni maarufu au kinatangazwa sana basi unanunua. Kwa bahati mbaya watu wengi huangukia kwenye mitego ya wauzaji, yaani anaamini kila kitu anachoambiwa na muuzaji bila kujua kwamba muuzaji ana mgongano wa kimaslahi (conflict of interest) kwenye hicho anachouza, hivyo sio rahisi yeye kukwambia ukweli utakaokufanya usinunue ile bidhaa au huduma.
Jinsi ya kuepuka kutumika vibaya kama soko la wengine. Unahitaji kufahamu kwamba wauzaji wananyemelea fedha zako, usipokua makini unaweza kua mtu wa kutumika vibaya kama soko la wengine. Hapa nimeweka mbinu chache za kudhibiti manunuzi yako.
12. Kabla hujanunua chochote jiulize kwanza hicho kitu kinatangazwaje? Kama ukiona katika kutangazwa kwake kuna kundi la watu wenye furaha, kukiwa na maana kwamba unahitaji hicho kitu (bidhaa au huduma) ili uwe na furaha na wewe, basi itakua vyema ukaacha kununua hicho kitu. Kwa sababu huhitaji kitu chochote ambacho huna sasa hivi ili kuwa na furaha.
13. Jiulize nani unajaribu kumfurahisha. Kabla hujanunua kitu jiulize kama unanunua kwa sababu unakihitaji hicho kitu kweli au unanunua kwa vile unafikiri kitakwenda kumfanya mtu fulani avutiwe na wewe. Kama hua unanunua vitu ili kuwafanya wengine wakupende au wavutiwe na wewe, basi unahitaji kufikiri upya kuhusu watu na marafiki wanakuzunguka. The real friends in your life aren’t going to be impressed with what you buy, they are going to like you for you.
14. Jiulize Je unaweza kuishi bila hicho kitu unachotaka kununua? Kuna vitu utakutana navyo ambavyo vinaonekana ni vizuri na vyenye kupendeza kwa nje, lakini wapaswa kufikiri kabla hujavinunua. Sio vibaya kununua kitu kwa sababu unakitaka, lakini usipokua makini baada ya muda utakuja kushtukia umenunua vitu vingi visivyokua na maana kwa sababu tu ya uzuri wa matangazo yake. Kumbuka wauzaji wanachofanya ni kukutengenezea kiu ya kununua hata kama huna mpango wa kununua, na ndio maana wanaweka juhudi katika kuitangaza bidhaa au huduma wanazozalisha.
15. Jiulize hizo fedha ungeweza kutumia kufanyia shughuli nyingine? Kumbuka una majukumu mengine, ni vyema ukafanya maamuzi sahihi, badala ya kununua tu kitu, angalia mbadala wa matumizi ya hiyo hela, kama usipotumia hiyo hela kununulia hicho kitu, ni matumizi gani mengine yangekua na manufaa zaidi. Utaingia kwenye matatizo mengi kama utakua unanunua vitu kwa tama, huku ukisahau vitu vya muhimu ambayo vinakusubiri. So think these purchases through carefully before you buy them.
SOMA; Mambo 20 Niliyojifunza Kwenye Kitabu Cha The Four Purposes of Life (Makusudi manne ya Maisha)
Njia za kutekeleza fikra tunduizi kwa vitendo katika maisha yako binafsi
16. Kwanza, Achana na ukusanyaji wa taarifa
Kama tulivyoona kwamba dunia imejaa taarifa nyingi sana, Aidha ziko kwenye intaneti, kwenye vitabu, kutoka kwenye makala, kutoka kwa marafiki, familia au kutoka hata kwa madaktari au wabobevu. Unahitaji kuachana na ukusanyaji wa taarifa usiokua na tija, na kisha anza kuchunguza ukweli wako mwenyewe. Ndio unaweza kupata ushauri kutoka kwa hawa watu, lakini usiweke msingi wa mawazo yako yote kwenye yale unayoyasikia kwa watu. You need to form your own thoughts and opinions, and be comfortable with that.
17. Kua kama mjinga anayetaka kujua kwa kuhoji maswali.
Usiogope kuuliza maswali. Uliza kila kitu maana kuuliza maswali ni kwa muhimu sana. Uliza kwa nini (why) kuhusu kila kitu. Usiwe kama kipofu tu kupokea kila kitu, na kuamini kila jambo. Hoji kuhusu dini yako, hoji kuhusu kazi unayofanya, kila kitu hakikisha unahoji.
18. Ukweli wa mtu mwingine unaweza usiwe ukweli wako.
Hii dunia ni kubwa, na kuna watu wengi sana tofauti tofauti. Kuna wale wanaamini njia fulani na kuifuata, ila pia kuna wengine ambao wanaamini njia ambayo ni kinyume kabisa na zile za wengine. Ukweli wa mambo ni kwamba wote wako sahihi. Ki uhalisia hakuna njia mbaya katika kutafuta ukweli wako, unachohitaji ni kufana kile kinachokupa furaha. Kuwa mtu ambaye yuko sawa na kua Yeye bila kufuata mkumbo. Usiwe mtu ambaye mpaka akubaliwe na wengine, maana ukiwa mtu wa kutaka ukubaliwe na wengine utakua mnafiki kwako binafsi, maana hata kama ukweli unaujua lakini utafuta wengine ili wakukubali. What’s true for one person may not be true for you. Some things that may be right for other people may not be right for you.
19. Fikiri
Mada kubwa katika kitabu hiki ni fikra tunduizi. Unahitaji kufikiri, bila kujalisha unafanya nini, usikwame kwenye njia za wapuuzi au wapumbavu, unahitaji kufikiri. Analyze. Feel. Dream. There is no end to the ways that you can think about things, so think think think.
20. Kua mdadisi
Haijalishi una umri gani au umefanikisha nini katika maisha, kamwe usipoteze udadisi wako. Udadisi ni ile hali ya kutaka kujua tena kwa kuuliza au kuhoji. Unapaswa wakati wote uwe mtu wa kushangazwa jinsi vitu vinavyofanya kazi. Usikubaliane na kitu kirahisi rahisi, kwamba vitu fulani viko tu kama vilivyo tafuta kujua kwa nini viko hivyo. Unaweza kushangaa au kuhoji jiko lako linafanyaje kazi, unaweza kushangaa au kuhoji gari lako linafanyaje kazi, au hata jinsi gani kazi yako ina mchango kwa jamii. Learn how things work. If you don’t know, look it up. If you do know, analyze.
Asanteni sana
Tukutane wiki ijayo
Makala hii imeandikwa na Ndugu Daudi Mwakalinga mwandishi, mhamasishaji na mshauri katika masuala ya kilimo. Unaweza kuwasiliana naye kwa simu 0763 071007 au barua pepe daudimwakalinga@yahoo.com au dd.mwakalinga@gmail.com

Posted at Thursday, February 04, 2016 |  by Makirita Amani

Wednesday, February 3, 2016

Kuna mambo matatu muhimu sana kila mmoja wetu anatakiwa kujua kuhusu maisha, ili kuweza kuwa na maisha bora na yenye mafanikio. Na hapa mafanikio ni vile wewe unavyoyaona maisha yako kwa ubora, vile wewe unavyotamani maisha yako yawe na vile ambavyo ndoto zako kubwa kwenye maisha zilivyo.
Jambo la kwanza muhimu sana unalotakiwa kujua ni kwamba mafanikio kwenye maisha hayatokei mara moja tu, kwa ghafla. Bali mafanikio ni mchakato, ni mkusanyiko wa mambo madogo madogo yanayofanyika kwa muda mrefu. Mwishowe yanajikusanya na kuwa mafanikio makubwa. mafanikio kwenye maisha siyo sawa nakushinda bahati na sibu, kwamba umelala masikini na kuamka tajiri, ni mchakato wa muda mrefu. Kwa kujua hili itakuwezesha kuendelea kuweka juhudi hata kama huoni mafanikio mara moja.
Jambo la pili muhimu sana kujua ni kwamba kile ambacho unafikiri muda mrefu kwenye akili yako, ndiyo kinachotokea kwenye maisha yako. kwa lugha nyingine ni kwamba maisha uliyonayo sasa, ni zao la mawazo ambayo umekuwa unafikiri. Na unachofikiri sasa, ndiyo kitazalisha maisha yako ya kesho. Kwa kifupi ni kwamba tunakuwa kile tunachofikiri, mawazo yetu yanavuta vitu tulivyonavyo kwenye maisha yetu. Kama mawazo yako ni chanya muda wote utavutia vitu ambavyo ni chanya, na utafanikiwa. Kama mawazo yako ni hasi, utavutia vitu ambavyo ni hasi na kila mara utaona ni vigumu sana kufanikiwa.
Jambo la tatu muhimu sana kujua ni kwamba unaweza kuishi siku moja tu kwa wakati. Kuna leo, jana na kesho. Katika siku hizi tatu, unaweza kuishi leo tu, unaweza kuifanya leo kuwa bora sana au kuiharibu kabisa. Jana imeshapita, hivyo hata kama ulifanya vizuri sana au ulifanya vibaya, huwezi kuibadili jana. Kesho bado haijafika, hivyo kuifikiri sana bado hakutakusaidia. Leo ndiyo siku ambayo ipo kwenye mikono yako. Leo ndiyo siku ambayo unaweza kufanya mabadiliko yoyote unayotaka kwenye maisha yako. Na leo ndiyo siku ambayo unaweza kuianza safari ya mafanikio.
Unawezaje kuyatumia mambo haya matatu kuwa na maisha bora na ya mafanikio?
Hapa ndio mahali muhimu sana kama kweli unataka kuwa na maisha bora na yenye mafanikio makubwa. unahitaji kuweka mambo haya matatu pamoja, na kuyafanyia kazi kila siku. Hii ina maana kuwa tayari kuweka juhudi kila siku, hata kama huoni matokeo mara moja, kuwa na mawazo chanya kila siku na kila mara, na kuchagua kuishi siku ya leo.
Kwa sababu jamii yetu imejaa kelele na upotoshaji mwingi sana, ni vigumu sana kuweza kufanya vitu hivyo vitatu. Wakati unakazana kuweka juhudi kwenye kazi au biashara yako, kuna watu wanakuhubiria kwamba kuna njia ya mkato, wengine wanacheza kamari. Kila unapoamka kuna habari hasi nyingi sana zinasambaa, kuna ulalamishi mwingi unaendelea na wengi wamekata tamaa. Na watu wengi wanajilaumu sana kwa jana zao, na kuwa na hofu kubwa ya kesho zao, hivyo kushindwa kuishi vyema kwenye siku husika.
Unawezaje kuepuka yote hayo yanayokuzuia?
Hapa ndiyo sehemu muhimu sana, kwa sababu unakwenda kupata dawa ya kutimu maeneo hayo matatu na hivyo kuweza kuwa na maisha bora na yenye mafanikio makubwa.
Katika hali hii unahitaji kitabu; KURASA ZA MAISHA YA MAFANIKIO. Hiki ni kitabu kitakachokuwezesha kuishi siku yako vizuri, kukufanya uwe na mawazo chanya kwenye akili yako, na kukupa moyo uendelee kuweka juhudi hata kama bado huoni matokeo uliyokuwa unatarajia.
 
Kitabu hiki cha KURASA ZA MAISHA YA MAFANIKIO, kimeandaliwa kwa dhana kwamba kila siku mpya ya maisha yako ni sawa na ukurasa mpya wa kitabu. Na wewe ndiye mwandishi ambaye unaamua maisha yako yaweje siku hiyo. Kitabu hiki kina kurasa 366, sawa na siku 366 za mwaka huu 2016.
Kwa kuwa na kitabu hiki, kila siku unasoma ukurasa mmoja, na hapo utaweza kuianza siku yako vyema kwa kuwa na fikra sahihi zitakazokuwezesha kuboresha maisha yako.
Kitabu hiki ni mkusanyiko wa makala za KURASA ZA MAISHA ambazo zimekuwa zinaandikwa kwenye KISIMA CHA MAARIFA, hapa unazipata makala zote tangu kipengele cha kurasa kianze, na badala ya kusoma makala moja moja kwenye KISIMA, hapa unazisoma kwa pamoja.
Kitabu hiki ndio mwongozo wa maisha ya mafanikio kwa mwaka huu 2016. Kurasa hizo zimeandaliwa kusoma kurasa moja kwa siku, kusema tamko la siku na kwenda kufanyia kazi.
Kitabu hiki kitakupa mbini za kutumia vizuri muda wako, kuwa na matumizi mazuri ya fedha zako, kuweza kupambana na changamoto za kila siku za maisha, na pia kuimarisha mahusiano yako na wale wanaokuzunguka.
Hakikisha hukosi kitabu hiki, na kipate mapema sana leo, ili mwaka wako 2016 uweze kwenda vizuri.
MOJA YA KURASA ZA KITABU HIKI.
 
Jinsi ya kukipata kitabu; KURASA ZA MAISHA YA MAFANIKIO.
Kitabu hiki kipo kwenye mfumo wa kielektroniki yaani softcopy (pdf). Kwa mfumo huu, kitabu hiki unaweza kukisomea kwenye simu yako ya mkononi, kwenye tablet au kwenye kompyuta. Kwa njia hii ni rahisi sana kuwa na kitabu hiki popote pale ulipo, hata kama umesafiri, ukitaka kukisoma ni kufungua tu kwenye simu yako. na hii ni muhimu kwa sababu hiki ni kitabu cha kusoma kila siku kwa mwaka mzima.
Kitabu hiki kinatumwa kwa njia ya email, hivyo popote pale ulipo duniani, unaweza kutumiwa kitabu hiki. Huhitaji kwenda popote kukifuata, kinakufuata hapo ulipo wewe.
Gharama ya kitabu hiki ni tsh elfu kumi (10,000/=). Kupata kitabu hiki, tuma fedha hiyo kwa namba zifuatazo; MPESA 0755 953 887 au TIGO PESA 0717 396 253, jina litakuja AMANI MAKIRITA. Baada ya kutuma fedha, tuma ujumbe wenye jina lako na email yako kwenye namba 0717396253 na kisha utatumiwa kitabu mara moja. Tuma fedha leo ili uweze kupata kitabu hiki muhimu sana kwa safari yako ya maisha ya mafanikio.
Karibu sana upate kitabu hiki cha KURASA ZA MAISHA YA MAFANIKIO, kipate mapema ili ujihakikishie kuwa na maisha bora kwa mwaka huu 2016.
Nakutakia kila la kheri katika safari yako ya mafanikio, kumbuka hakuna wa kukuzuia bali wewe mwenyewe. Usikubali kujizuia.
Rafiki na Kocha wako,
Makirita Amani,
makirita@kisimachamaarifa.co.tz
0717 396 253

KITABU; Kurasa Za Maisha Ya Mafanikio, Nidhamu Uadilifu Na Kujituma.

Kuna mambo matatu muhimu sana kila mmoja wetu anatakiwa kujua kuhusu maisha, ili kuweza kuwa na maisha bora na yenye mafanikio. Na hapa mafanikio ni vile wewe unavyoyaona maisha yako kwa ubora, vile wewe unavyotamani maisha yako yawe na vile ambavyo ndoto zako kubwa kwenye maisha zilivyo.
Jambo la kwanza muhimu sana unalotakiwa kujua ni kwamba mafanikio kwenye maisha hayatokei mara moja tu, kwa ghafla. Bali mafanikio ni mchakato, ni mkusanyiko wa mambo madogo madogo yanayofanyika kwa muda mrefu. Mwishowe yanajikusanya na kuwa mafanikio makubwa. mafanikio kwenye maisha siyo sawa nakushinda bahati na sibu, kwamba umelala masikini na kuamka tajiri, ni mchakato wa muda mrefu. Kwa kujua hili itakuwezesha kuendelea kuweka juhudi hata kama huoni mafanikio mara moja.
Jambo la pili muhimu sana kujua ni kwamba kile ambacho unafikiri muda mrefu kwenye akili yako, ndiyo kinachotokea kwenye maisha yako. kwa lugha nyingine ni kwamba maisha uliyonayo sasa, ni zao la mawazo ambayo umekuwa unafikiri. Na unachofikiri sasa, ndiyo kitazalisha maisha yako ya kesho. Kwa kifupi ni kwamba tunakuwa kile tunachofikiri, mawazo yetu yanavuta vitu tulivyonavyo kwenye maisha yetu. Kama mawazo yako ni chanya muda wote utavutia vitu ambavyo ni chanya, na utafanikiwa. Kama mawazo yako ni hasi, utavutia vitu ambavyo ni hasi na kila mara utaona ni vigumu sana kufanikiwa.
Jambo la tatu muhimu sana kujua ni kwamba unaweza kuishi siku moja tu kwa wakati. Kuna leo, jana na kesho. Katika siku hizi tatu, unaweza kuishi leo tu, unaweza kuifanya leo kuwa bora sana au kuiharibu kabisa. Jana imeshapita, hivyo hata kama ulifanya vizuri sana au ulifanya vibaya, huwezi kuibadili jana. Kesho bado haijafika, hivyo kuifikiri sana bado hakutakusaidia. Leo ndiyo siku ambayo ipo kwenye mikono yako. Leo ndiyo siku ambayo unaweza kufanya mabadiliko yoyote unayotaka kwenye maisha yako. Na leo ndiyo siku ambayo unaweza kuianza safari ya mafanikio.
Unawezaje kuyatumia mambo haya matatu kuwa na maisha bora na ya mafanikio?
Hapa ndio mahali muhimu sana kama kweli unataka kuwa na maisha bora na yenye mafanikio makubwa. unahitaji kuweka mambo haya matatu pamoja, na kuyafanyia kazi kila siku. Hii ina maana kuwa tayari kuweka juhudi kila siku, hata kama huoni matokeo mara moja, kuwa na mawazo chanya kila siku na kila mara, na kuchagua kuishi siku ya leo.
Kwa sababu jamii yetu imejaa kelele na upotoshaji mwingi sana, ni vigumu sana kuweza kufanya vitu hivyo vitatu. Wakati unakazana kuweka juhudi kwenye kazi au biashara yako, kuna watu wanakuhubiria kwamba kuna njia ya mkato, wengine wanacheza kamari. Kila unapoamka kuna habari hasi nyingi sana zinasambaa, kuna ulalamishi mwingi unaendelea na wengi wamekata tamaa. Na watu wengi wanajilaumu sana kwa jana zao, na kuwa na hofu kubwa ya kesho zao, hivyo kushindwa kuishi vyema kwenye siku husika.
Unawezaje kuepuka yote hayo yanayokuzuia?
Hapa ndiyo sehemu muhimu sana, kwa sababu unakwenda kupata dawa ya kutimu maeneo hayo matatu na hivyo kuweza kuwa na maisha bora na yenye mafanikio makubwa.
Katika hali hii unahitaji kitabu; KURASA ZA MAISHA YA MAFANIKIO. Hiki ni kitabu kitakachokuwezesha kuishi siku yako vizuri, kukufanya uwe na mawazo chanya kwenye akili yako, na kukupa moyo uendelee kuweka juhudi hata kama bado huoni matokeo uliyokuwa unatarajia.
 
Kitabu hiki cha KURASA ZA MAISHA YA MAFANIKIO, kimeandaliwa kwa dhana kwamba kila siku mpya ya maisha yako ni sawa na ukurasa mpya wa kitabu. Na wewe ndiye mwandishi ambaye unaamua maisha yako yaweje siku hiyo. Kitabu hiki kina kurasa 366, sawa na siku 366 za mwaka huu 2016.
Kwa kuwa na kitabu hiki, kila siku unasoma ukurasa mmoja, na hapo utaweza kuianza siku yako vyema kwa kuwa na fikra sahihi zitakazokuwezesha kuboresha maisha yako.
Kitabu hiki ni mkusanyiko wa makala za KURASA ZA MAISHA ambazo zimekuwa zinaandikwa kwenye KISIMA CHA MAARIFA, hapa unazipata makala zote tangu kipengele cha kurasa kianze, na badala ya kusoma makala moja moja kwenye KISIMA, hapa unazisoma kwa pamoja.
Kitabu hiki ndio mwongozo wa maisha ya mafanikio kwa mwaka huu 2016. Kurasa hizo zimeandaliwa kusoma kurasa moja kwa siku, kusema tamko la siku na kwenda kufanyia kazi.
Kitabu hiki kitakupa mbini za kutumia vizuri muda wako, kuwa na matumizi mazuri ya fedha zako, kuweza kupambana na changamoto za kila siku za maisha, na pia kuimarisha mahusiano yako na wale wanaokuzunguka.
Hakikisha hukosi kitabu hiki, na kipate mapema sana leo, ili mwaka wako 2016 uweze kwenda vizuri.
MOJA YA KURASA ZA KITABU HIKI.
 
Jinsi ya kukipata kitabu; KURASA ZA MAISHA YA MAFANIKIO.
Kitabu hiki kipo kwenye mfumo wa kielektroniki yaani softcopy (pdf). Kwa mfumo huu, kitabu hiki unaweza kukisomea kwenye simu yako ya mkononi, kwenye tablet au kwenye kompyuta. Kwa njia hii ni rahisi sana kuwa na kitabu hiki popote pale ulipo, hata kama umesafiri, ukitaka kukisoma ni kufungua tu kwenye simu yako. na hii ni muhimu kwa sababu hiki ni kitabu cha kusoma kila siku kwa mwaka mzima.
Kitabu hiki kinatumwa kwa njia ya email, hivyo popote pale ulipo duniani, unaweza kutumiwa kitabu hiki. Huhitaji kwenda popote kukifuata, kinakufuata hapo ulipo wewe.
Gharama ya kitabu hiki ni tsh elfu kumi (10,000/=). Kupata kitabu hiki, tuma fedha hiyo kwa namba zifuatazo; MPESA 0755 953 887 au TIGO PESA 0717 396 253, jina litakuja AMANI MAKIRITA. Baada ya kutuma fedha, tuma ujumbe wenye jina lako na email yako kwenye namba 0717396253 na kisha utatumiwa kitabu mara moja. Tuma fedha leo ili uweze kupata kitabu hiki muhimu sana kwa safari yako ya maisha ya mafanikio.
Karibu sana upate kitabu hiki cha KURASA ZA MAISHA YA MAFANIKIO, kipate mapema ili ujihakikishie kuwa na maisha bora kwa mwaka huu 2016.
Nakutakia kila la kheri katika safari yako ya mafanikio, kumbuka hakuna wa kukuzuia bali wewe mwenyewe. Usikubali kujizuia.
Rafiki na Kocha wako,
Makirita Amani,
makirita@kisimachamaarifa.co.tz
0717 396 253

Posted at Wednesday, February 03, 2016 |  by Makirita Amani

Tuesday, February 2, 2016

Kwa mtu anayefikiri kwa makini na anayependa kuyatazama mambo kwa uhalisia, anaweza kukubali jambo hili.  Anaweza kukubali kwamba, kundi la watu wanaofujwa na kuumizwa na mfumo usio wa haki miongoni mwa binadamu, ni watoto.
Mara nyingi tunazungumzia sana kuzalilishwa na kukandamizwa kwa wanawake, lakini ukweli ni kwamba, watoto ndiyo wanaobeba mzigo mzito zaidi katika hilo. Kupunguzwa kazi kwa wazazi, kukosa mahitaji ya msingi kwa familia, na mengine, mzigo wake kwa sehemu kubwa hubebwa na watoto.
Kuna sababu nyingi ni kwa nini watoto ndiyo ambao hubeba mizigo ya familia. Kwanza, ni ile hali ya kuamini kwamba, watoto ni watu wanaostahili kuonywa tu lakini siyo kusikilizwa sana.
Inatokana pia na imani ya wazazi wengi kwamba, watoto ni sawa na ‘mwanasesere’, ambao tumewafinyanga na tunaendelea kuwafinyanga. Hivyo, ni viumbe wasio na hisia, wala makusudi ya kuwa hapa duniani, kama wao.

MWONYESHE MTOTO WAKO KUWA ANAWEZA.
Wazazi wengi huamini sana kwamba, kwa watoto ni lazima kuwe na njia moja ya kufanya mambo, yaani kufanya kwa usahihi. Lakini, usahihi huo ukiwa ni ule utashi wa mzazi, yaani mtoto afanye kama mzazi anavyotaka.
Mtaalamu mmoja wa masuala ya watoto, Dk. T. Berry Brazelton, aliwahi kusema kwamba, mtoto, tangu akiwa mchanga, licha ya kuona na kusikia, lakini pia huwa ana uwezo wa kutambua kile wa kinachotokea kutokana na wazazi wanavyosema au kufanya.
Kwa hali hiyo ni kwamba, watoto ni sawa na watu wazima kihisia. Tunapowatendea kwa njia ambayo tunadhani haitawaumiza kwa sababu ni watoto, huwa tunawakosea sana. Kwa bahati mbaya, huwa tunawaumiza kwa kauli na vitendo vyetu, mara nyingi kuliko tunavyofikiria.
Kwa sehemu kubwa wazazi huwa hawawashirikishi watoto kwenye shughuli za kifamilia au maamuzi, ambayo nao wangeweza kuwa na mchango hata kama ni kidogo. Kuna wakati watoto wana majibu ya matatizo ya familia, lakini hawayasemi kwa sababu hawajapewa nafasi. Kwa kupewa nafasi, wanaweza kujiamini na kusaidia katika utatuzi wa matatizo mbalimbali ya kifamilia.
Jaribu kujiuliza ni mara ngapi tunawashirikisha watoto wetu katika yale tunayoyafanya, ili kusikia nao wanasemaje? Ni kwa kiasi gani tumeweza kuwashirikisha watoto wetu kutoa suluhu kwa matatizo ya kifamilia? Wengi bila shaka tumekuwa tukiwadharau na kuona mawazo yao bado ni madogo sana.
Lakini kitu ambacho wengi wasichojua watoto wanaposhirikishwa kutoa maoni yao, hupewa msukumo wa kujiamini sana, msukumo wa kujitolea kwa wengine na kuhisi hali ya kuaminiwa. Na kwa kujiamini huko hujikuta wakifanya mambo mengi kwa ujasiri bila ya kuogopa kitu. Unajua ni kwanini? Ni kwa sababu wanajua kwamba wanaaminiwa, hivyo, imani ya naweza inakuwa kubwa sana ndani mwao.
Watoto wetu wanapopewa nafasi ya kukua kama wao, hujibaini kwa nafasi kubwa zaidi na kupewa nafsi yenye kuonesha kujali hisia zao na ukamilifu wao kama watu, tunapunguza sana idadi ya mimba za utotoni, vurugu za ujana, maambukizi ya maradhi ya zinaa na mengine ya aina hiyo.
Ni vyema ukatambua kuwa, kama unataka mtoto wako awe ana mafanikio makubwa siku zote mpe malezi haya. Hakikisha unamfanya anajiamini zaidi toka akiwa mdogo. Hilo litafanikiwa ikiwa utachukua hatua ya kumshirikisha baadhi ya mambo, kumpa mawazo chanya na kuepuka kutokumkatisha tamaa kwa namna yoyote ile.
Tunakutakia kila la kheri katika malezi bora ya mtoto wako na endelea kutembelea AMKAMTANZANIA kwa ajili ya kujifunza.
Kwa makala nyingine nzuri za maisha na mafanikio, kumbuka kutembelea DIRA YAMAFANIKIO kila wakati.
Ni wako rafiki katika mafanikio,
Imani Ngwangwalu,
Simu; 0713 048 035,
E-mail; dirayamafanikio@gmail.com
Blog; dirayamafanikio.blogspot.com 

Kama Unataka Mtoto Wako Awe Na Mafanikio Makubwa, Mpe Malezi Haya.

Kwa mtu anayefikiri kwa makini na anayependa kuyatazama mambo kwa uhalisia, anaweza kukubali jambo hili.  Anaweza kukubali kwamba, kundi la watu wanaofujwa na kuumizwa na mfumo usio wa haki miongoni mwa binadamu, ni watoto.
Mara nyingi tunazungumzia sana kuzalilishwa na kukandamizwa kwa wanawake, lakini ukweli ni kwamba, watoto ndiyo wanaobeba mzigo mzito zaidi katika hilo. Kupunguzwa kazi kwa wazazi, kukosa mahitaji ya msingi kwa familia, na mengine, mzigo wake kwa sehemu kubwa hubebwa na watoto.
Kuna sababu nyingi ni kwa nini watoto ndiyo ambao hubeba mizigo ya familia. Kwanza, ni ile hali ya kuamini kwamba, watoto ni watu wanaostahili kuonywa tu lakini siyo kusikilizwa sana.
Inatokana pia na imani ya wazazi wengi kwamba, watoto ni sawa na ‘mwanasesere’, ambao tumewafinyanga na tunaendelea kuwafinyanga. Hivyo, ni viumbe wasio na hisia, wala makusudi ya kuwa hapa duniani, kama wao.

MWONYESHE MTOTO WAKO KUWA ANAWEZA.
Wazazi wengi huamini sana kwamba, kwa watoto ni lazima kuwe na njia moja ya kufanya mambo, yaani kufanya kwa usahihi. Lakini, usahihi huo ukiwa ni ule utashi wa mzazi, yaani mtoto afanye kama mzazi anavyotaka.
Mtaalamu mmoja wa masuala ya watoto, Dk. T. Berry Brazelton, aliwahi kusema kwamba, mtoto, tangu akiwa mchanga, licha ya kuona na kusikia, lakini pia huwa ana uwezo wa kutambua kile wa kinachotokea kutokana na wazazi wanavyosema au kufanya.
Kwa hali hiyo ni kwamba, watoto ni sawa na watu wazima kihisia. Tunapowatendea kwa njia ambayo tunadhani haitawaumiza kwa sababu ni watoto, huwa tunawakosea sana. Kwa bahati mbaya, huwa tunawaumiza kwa kauli na vitendo vyetu, mara nyingi kuliko tunavyofikiria.
Kwa sehemu kubwa wazazi huwa hawawashirikishi watoto kwenye shughuli za kifamilia au maamuzi, ambayo nao wangeweza kuwa na mchango hata kama ni kidogo. Kuna wakati watoto wana majibu ya matatizo ya familia, lakini hawayasemi kwa sababu hawajapewa nafasi. Kwa kupewa nafasi, wanaweza kujiamini na kusaidia katika utatuzi wa matatizo mbalimbali ya kifamilia.
Jaribu kujiuliza ni mara ngapi tunawashirikisha watoto wetu katika yale tunayoyafanya, ili kusikia nao wanasemaje? Ni kwa kiasi gani tumeweza kuwashirikisha watoto wetu kutoa suluhu kwa matatizo ya kifamilia? Wengi bila shaka tumekuwa tukiwadharau na kuona mawazo yao bado ni madogo sana.
Lakini kitu ambacho wengi wasichojua watoto wanaposhirikishwa kutoa maoni yao, hupewa msukumo wa kujiamini sana, msukumo wa kujitolea kwa wengine na kuhisi hali ya kuaminiwa. Na kwa kujiamini huko hujikuta wakifanya mambo mengi kwa ujasiri bila ya kuogopa kitu. Unajua ni kwanini? Ni kwa sababu wanajua kwamba wanaaminiwa, hivyo, imani ya naweza inakuwa kubwa sana ndani mwao.
Watoto wetu wanapopewa nafasi ya kukua kama wao, hujibaini kwa nafasi kubwa zaidi na kupewa nafsi yenye kuonesha kujali hisia zao na ukamilifu wao kama watu, tunapunguza sana idadi ya mimba za utotoni, vurugu za ujana, maambukizi ya maradhi ya zinaa na mengine ya aina hiyo.
Ni vyema ukatambua kuwa, kama unataka mtoto wako awe ana mafanikio makubwa siku zote mpe malezi haya. Hakikisha unamfanya anajiamini zaidi toka akiwa mdogo. Hilo litafanikiwa ikiwa utachukua hatua ya kumshirikisha baadhi ya mambo, kumpa mawazo chanya na kuepuka kutokumkatisha tamaa kwa namna yoyote ile.
Tunakutakia kila la kheri katika malezi bora ya mtoto wako na endelea kutembelea AMKAMTANZANIA kwa ajili ya kujifunza.
Kwa makala nyingine nzuri za maisha na mafanikio, kumbuka kutembelea DIRA YAMAFANIKIO kila wakati.
Ni wako rafiki katika mafanikio,
Imani Ngwangwalu,
Simu; 0713 048 035,
E-mail; dirayamafanikio@gmail.com
Blog; dirayamafanikio.blogspot.com 

Posted at Tuesday, February 02, 2016 |  by Imani Ngwangwalu

Monday, February 1, 2016

Habari rafiki? Karibu tena kwenye kipengele chetu cha ushauri wa changamoto ambazo zinatuzuia kufikia malengo yetu na mafanikio makubwa kwenye maisha yetu. Hakuna kitu ambacho hakina changamoto kwenye maisha na hivyo kupeana mbinu mbadala ni kitu kizuri na inaweza kusaidia mtu kuchukua hatua na kuondoka kwenye changamoto.
Leo katika kipengele hiki cha ushauri wa changamoto, tutaangalia changamoto moja muhimu sana ambayo watu wanaipata kwenye ajira na hivyo kusukumwa kwenda kujiajiri au kuingia kwenye ujasiriamali.
Wote tunajua kwamba ajira mara nyingi zinabana, zinaweza kuwa zinabana muda, kipato au vyote kwa pamoja. Yaani pale ambapo unapata kipato kizuri, basi muda unakuwa umebanzwa sana. Na pale ambapo muda haujabanwa basi kipato kinakuwa kidogo. Na kuna ajira ambazo unabanwa sana na bado kipato ni kidogo sana.
 
Kabla hatujaangalia kwa undani ni mambo gani ya kuzingatia kabla ya kuacha kazi na kuingia kwenye ujasiriamali, tusome maoni ya msomaji mwenzetu;
Mimi nimeajiriwa miaka sita imepita sijapiga hatua nataka kuacha kazi na kujiajili na sijui chochote kuhusu ujasiriamali naomba ushauri wako. M. L
Hiyo ndiyo changamoto ambayo msomaji mwenzetu anaipitia. Karibuni wote tuchambue kwa kina ili kuweza kumpa mwenzetu ushauri ambao utafanya mambo yake kuwa mazuri.
Kwanza kabisa pole kwa changamoto hiyo unayopitia, kwa kuwa kwenye ajira miaka sita lakini hujaweza kupiga hatua yoyote. Inawezekana ajira yako imekubana muda na hata kipato. Pia hongera kwa kufikiria kuingia kwenye ujasiriamali kwa sababu ni njia bora kwako kujitengenezea kipato kinachoendana na juhudi zako.
Kulingana na hali unayopitia, kuna mambo matatu muhimu nataka uyafikiri kwa kina kabla hujachukua maamuzi yoyote.
1. Kwanini mpaka sasa hujapiga hatua?
Usijibu kwa sababu mshahara ni mdogo, au kazi imebana, hapa nataka ujipe jibu halisi, kwa nini umeshindwa kupiga hatua? Kwa sababu nina imani kuna ambao wanafanya kazi kama yako, na wanalipwa kama unavyolipwa wewe ila wao inawezekana wamepiga hatua kuliko wewe. Hivyo hapa njoo na sababu za upande wako, achana kufikiria sababu za mwajiri wako kwa muda.
Inawezekana hujaweza kujitengenezea nidhamu ya fedha, kwamba ukipata mshahara unautumia wote mpaka unaisha halafu unaanza kukopa. Na hapa mara nyingi itakuwa imeanzia kwenye kushindwa kudhibiti matumizi yako na hatimaye yanakuwa yamezidi kipato.
Inawezekana pia una wategemezi wengi wa moja kwa moja na hivyo kipato chako kugawanywa mara nyingi na kukufanya ushindwe kupiga hatua.
Na pia inawezekana una matumizi mengi yasiyo ya msingi, labda umekuwa unanunua vitu kwa kusukumwa na hisia tu. Vitu kama nguo, au kutembelea maeneo ya starehe na kadhalika.
Hapo nimetoa tu maeneo ambapo matatizo yako ya fedha yanaweza kuwa yanachochewa zaidi, ila wewe ndiye unayejua kwa upande wako ukweli uko wapi.
Kwa nini ni muhimu sana kujiuliza na kujijibu swali hilo?
Ni muhimu sana ujiulize na kujipa majibu ya swali hilo la kuhusu mchango wako wewe kwenye hali yako ya kipato kuwa ngumu. Hii ni kwa sababu hata kama utaacha kazi na kwenda kwenye ujasiriamali, sio kwamba tabia zako zitabadilika pale pale. Unaweza kwenda nazo kwenye ujasiriamali na mambo yako yakazidi kuwa magumu kuliko hata yalivyokuwa mwanzo.
Ni vyema ukajua ni wapi unapochangia ili uweze kujirekebisha kabla hujaingia kwenye ujasiriamali
SOMA; Hivi Ndivyo Unavyoweza Kutajirika Kwa Kuanza Na Shilingi Elfu Moja.
2. Ukiacha ajira na kuingia kwenye ujasiriamali, mtaji unategemea kupata wapi?
Kabla ya kufanya maamuzi ya kuondoka kwenye ajira na kwenda kwenye ujasiriamali, ni vyema ukajua mtaji unaokwenda kuanza nao ujasiriamali unategemea kupata wapi. Kama kuna akiba zako ulizokuwa umeweka na kwa utafiti wako unaona kiasi ulichonacho kinakutosheleza kuanza biashara, basi hapo upo kwenye hatua nzuri.
Ila kama unataka kuacha kazi na bado huna mtaji, na hujui utapata wapi, au unafikiria kukopa, unajiingiza kwenye matatizo zaidi. Kukopa ni njia nzuri ya kupata mtaji wa biashara, ila siyo nzuri kwa mtaji wa kwenda kuanza, hasa kwa mtu ambaye hana uzoefu kwenye ujasiriamali au biashara. Kama bado hujawa na chanzo cha uhakika cha mtaji, ambao sio mkopo, ni vyema ukafanyia hilo kazi kwanza.
SOMA; USHAURI; Tatizo La Kuanza Biashara Na Mtaji Wa Kukopa.
3. Huwezi kuanza kufanya kitu cha pembeni ukiwa kwenye ajira yako?
Swali la tatu muhimu kujiuliza na kutafakari ni je huwezi kuanza biashara hata ndogo ukiwa bado kwenye ajira yako? ni vyema kuliangalia hili kwa undani. Uzuri wa ajira ni kwamba hata kama kipato ni kidogo, bado utaendelea kukipata. Changamoto ya ujasiriamali ni kwamba huna uhakika wa kipato, unaweza kupata na unaweza kukosa. Na mwanzoni kwa mtu ambaye hana uzoefu, kuna kipindi kirefu cha kuendesha biashara bila ya kuwa na faida.
Angalia jinsi kazi yako ilivyo, angalia jinsi unavyoishi maisha yako, na ona kama kuna biashara unayoweza kuianzisha ukiwa bado kwenye ajira yako. kama utapata biashara hiyo ni muhimu kujua kwamba utahitajika kubadili sana mtindo wako wa maisha, ukianza na matumizi ya muda na matumizi ya fedha pia, ni lazima ujenge nidhamu kubwa kwenye maeneo hayo.
SOMA; Sababu Kumi(10) Kwa Nini Uendelee Kubaki Kwenye Ajira Kwa Muda Kabla Ya Kujitosa Moja Kwa Moja Kwenye Ujasiriamali.
Baada ya kujiuliza na kutafakari kwa kina kwenye maswali hayo matatu ni wakati wa kuchukua hatua sasa.
Je unakwenda kuacha kazi na kuingia kwenye ujasiriamali mara moja, au unakwenda kuanza kufanyia kazi tabia zako na kuanza biashara ukiwa bado kwenye ajira yako? hili ni swali ambalo unahitaji kujijibu wewe mwenyewe.
Kama unakwenda kuacha kazi basi fanya hivyo na anza biashara mara moja, weka juhudi kubwa na jiandae kupambana na changamoto. Usikate tamaa.
Kama utakwenda kuanza biashara ukiwa bado kwenye ajira, basi jua ni biashara gani na anza mara moja.
Kwa kuwa huna uzoefu kwenye ujasiriamali na biashara, hapa nimekuwekea viungo (link) vya makala zitakazokupa mwanga kwenye hilo, bonyeza na usome.
Fanyia kazi haya uliyojifunza hapa na maisha yako hayatabaki kama yalivyo sasa.
USHAURI; Kuanza Biashara Kwa Mtaji Kidogo, Mambo Muhimu Ya Kuzingatia Ili Kuikuza.
Hivi Ndivyo Unavyoweza Kutengeneza Biashara Kubwa Kwa Kuanzia Chini Kabisa, Hata Kama Huna Kitu.
TUPO PAMOJA
Makirita Amani 
makirita@kisimachamaarifa.co.tz
Kama una changamoto ambayo inakuzuia kufikia malengo yako unaweza kuitoa kwa kubonyeza maandishi haya na kujaza fomu. Changamoto yako inaweza kuwa moja ya makala zijazo kila siku ya jumatatu. Kama unahitaji ushauri wa haraka wasiliana na mimi kwa email makirita@kisimachamaarifa.co.tz au simu 0717396253/0755953887.
Kabla ya kutoa changamoto yako pitia changamoto ambazo tayari zimejadiliwa ili usirudie ambayo imeshajadiliwa. Bonyeza hapa kusoma changamoto zilizojadiliwa.

USHAURI; Mambo Ya Kuzingatia Kabla Ya Kuacha Ajira Na Kuingia Kwenye Ujasiriamali.

Habari rafiki? Karibu tena kwenye kipengele chetu cha ushauri wa changamoto ambazo zinatuzuia kufikia malengo yetu na mafanikio makubwa kwenye maisha yetu. Hakuna kitu ambacho hakina changamoto kwenye maisha na hivyo kupeana mbinu mbadala ni kitu kizuri na inaweza kusaidia mtu kuchukua hatua na kuondoka kwenye changamoto.
Leo katika kipengele hiki cha ushauri wa changamoto, tutaangalia changamoto moja muhimu sana ambayo watu wanaipata kwenye ajira na hivyo kusukumwa kwenda kujiajiri au kuingia kwenye ujasiriamali.
Wote tunajua kwamba ajira mara nyingi zinabana, zinaweza kuwa zinabana muda, kipato au vyote kwa pamoja. Yaani pale ambapo unapata kipato kizuri, basi muda unakuwa umebanzwa sana. Na pale ambapo muda haujabanwa basi kipato kinakuwa kidogo. Na kuna ajira ambazo unabanwa sana na bado kipato ni kidogo sana.
 
Kabla hatujaangalia kwa undani ni mambo gani ya kuzingatia kabla ya kuacha kazi na kuingia kwenye ujasiriamali, tusome maoni ya msomaji mwenzetu;
Mimi nimeajiriwa miaka sita imepita sijapiga hatua nataka kuacha kazi na kujiajili na sijui chochote kuhusu ujasiriamali naomba ushauri wako. M. L
Hiyo ndiyo changamoto ambayo msomaji mwenzetu anaipitia. Karibuni wote tuchambue kwa kina ili kuweza kumpa mwenzetu ushauri ambao utafanya mambo yake kuwa mazuri.
Kwanza kabisa pole kwa changamoto hiyo unayopitia, kwa kuwa kwenye ajira miaka sita lakini hujaweza kupiga hatua yoyote. Inawezekana ajira yako imekubana muda na hata kipato. Pia hongera kwa kufikiria kuingia kwenye ujasiriamali kwa sababu ni njia bora kwako kujitengenezea kipato kinachoendana na juhudi zako.
Kulingana na hali unayopitia, kuna mambo matatu muhimu nataka uyafikiri kwa kina kabla hujachukua maamuzi yoyote.
1. Kwanini mpaka sasa hujapiga hatua?
Usijibu kwa sababu mshahara ni mdogo, au kazi imebana, hapa nataka ujipe jibu halisi, kwa nini umeshindwa kupiga hatua? Kwa sababu nina imani kuna ambao wanafanya kazi kama yako, na wanalipwa kama unavyolipwa wewe ila wao inawezekana wamepiga hatua kuliko wewe. Hivyo hapa njoo na sababu za upande wako, achana kufikiria sababu za mwajiri wako kwa muda.
Inawezekana hujaweza kujitengenezea nidhamu ya fedha, kwamba ukipata mshahara unautumia wote mpaka unaisha halafu unaanza kukopa. Na hapa mara nyingi itakuwa imeanzia kwenye kushindwa kudhibiti matumizi yako na hatimaye yanakuwa yamezidi kipato.
Inawezekana pia una wategemezi wengi wa moja kwa moja na hivyo kipato chako kugawanywa mara nyingi na kukufanya ushindwe kupiga hatua.
Na pia inawezekana una matumizi mengi yasiyo ya msingi, labda umekuwa unanunua vitu kwa kusukumwa na hisia tu. Vitu kama nguo, au kutembelea maeneo ya starehe na kadhalika.
Hapo nimetoa tu maeneo ambapo matatizo yako ya fedha yanaweza kuwa yanachochewa zaidi, ila wewe ndiye unayejua kwa upande wako ukweli uko wapi.
Kwa nini ni muhimu sana kujiuliza na kujijibu swali hilo?
Ni muhimu sana ujiulize na kujipa majibu ya swali hilo la kuhusu mchango wako wewe kwenye hali yako ya kipato kuwa ngumu. Hii ni kwa sababu hata kama utaacha kazi na kwenda kwenye ujasiriamali, sio kwamba tabia zako zitabadilika pale pale. Unaweza kwenda nazo kwenye ujasiriamali na mambo yako yakazidi kuwa magumu kuliko hata yalivyokuwa mwanzo.
Ni vyema ukajua ni wapi unapochangia ili uweze kujirekebisha kabla hujaingia kwenye ujasiriamali
SOMA; Hivi Ndivyo Unavyoweza Kutajirika Kwa Kuanza Na Shilingi Elfu Moja.
2. Ukiacha ajira na kuingia kwenye ujasiriamali, mtaji unategemea kupata wapi?
Kabla ya kufanya maamuzi ya kuondoka kwenye ajira na kwenda kwenye ujasiriamali, ni vyema ukajua mtaji unaokwenda kuanza nao ujasiriamali unategemea kupata wapi. Kama kuna akiba zako ulizokuwa umeweka na kwa utafiti wako unaona kiasi ulichonacho kinakutosheleza kuanza biashara, basi hapo upo kwenye hatua nzuri.
Ila kama unataka kuacha kazi na bado huna mtaji, na hujui utapata wapi, au unafikiria kukopa, unajiingiza kwenye matatizo zaidi. Kukopa ni njia nzuri ya kupata mtaji wa biashara, ila siyo nzuri kwa mtaji wa kwenda kuanza, hasa kwa mtu ambaye hana uzoefu kwenye ujasiriamali au biashara. Kama bado hujawa na chanzo cha uhakika cha mtaji, ambao sio mkopo, ni vyema ukafanyia hilo kazi kwanza.
SOMA; USHAURI; Tatizo La Kuanza Biashara Na Mtaji Wa Kukopa.
3. Huwezi kuanza kufanya kitu cha pembeni ukiwa kwenye ajira yako?
Swali la tatu muhimu kujiuliza na kutafakari ni je huwezi kuanza biashara hata ndogo ukiwa bado kwenye ajira yako? ni vyema kuliangalia hili kwa undani. Uzuri wa ajira ni kwamba hata kama kipato ni kidogo, bado utaendelea kukipata. Changamoto ya ujasiriamali ni kwamba huna uhakika wa kipato, unaweza kupata na unaweza kukosa. Na mwanzoni kwa mtu ambaye hana uzoefu, kuna kipindi kirefu cha kuendesha biashara bila ya kuwa na faida.
Angalia jinsi kazi yako ilivyo, angalia jinsi unavyoishi maisha yako, na ona kama kuna biashara unayoweza kuianzisha ukiwa bado kwenye ajira yako. kama utapata biashara hiyo ni muhimu kujua kwamba utahitajika kubadili sana mtindo wako wa maisha, ukianza na matumizi ya muda na matumizi ya fedha pia, ni lazima ujenge nidhamu kubwa kwenye maeneo hayo.
SOMA; Sababu Kumi(10) Kwa Nini Uendelee Kubaki Kwenye Ajira Kwa Muda Kabla Ya Kujitosa Moja Kwa Moja Kwenye Ujasiriamali.
Baada ya kujiuliza na kutafakari kwa kina kwenye maswali hayo matatu ni wakati wa kuchukua hatua sasa.
Je unakwenda kuacha kazi na kuingia kwenye ujasiriamali mara moja, au unakwenda kuanza kufanyia kazi tabia zako na kuanza biashara ukiwa bado kwenye ajira yako? hili ni swali ambalo unahitaji kujijibu wewe mwenyewe.
Kama unakwenda kuacha kazi basi fanya hivyo na anza biashara mara moja, weka juhudi kubwa na jiandae kupambana na changamoto. Usikate tamaa.
Kama utakwenda kuanza biashara ukiwa bado kwenye ajira, basi jua ni biashara gani na anza mara moja.
Kwa kuwa huna uzoefu kwenye ujasiriamali na biashara, hapa nimekuwekea viungo (link) vya makala zitakazokupa mwanga kwenye hilo, bonyeza na usome.
Fanyia kazi haya uliyojifunza hapa na maisha yako hayatabaki kama yalivyo sasa.
USHAURI; Kuanza Biashara Kwa Mtaji Kidogo, Mambo Muhimu Ya Kuzingatia Ili Kuikuza.
Hivi Ndivyo Unavyoweza Kutengeneza Biashara Kubwa Kwa Kuanzia Chini Kabisa, Hata Kama Huna Kitu.
TUPO PAMOJA
Makirita Amani 
makirita@kisimachamaarifa.co.tz
Kama una changamoto ambayo inakuzuia kufikia malengo yako unaweza kuitoa kwa kubonyeza maandishi haya na kujaza fomu. Changamoto yako inaweza kuwa moja ya makala zijazo kila siku ya jumatatu. Kama unahitaji ushauri wa haraka wasiliana na mimi kwa email makirita@kisimachamaarifa.co.tz au simu 0717396253/0755953887.
Kabla ya kutoa changamoto yako pitia changamoto ambazo tayari zimejadiliwa ili usirudie ambayo imeshajadiliwa. Bonyeza hapa kusoma changamoto zilizojadiliwa.

Posted at Monday, February 01, 2016 |  by Makirita Amani

Friday, January 29, 2016

Habari ndugu msomaji wa makala za uchambuzi. Ni wiki nyingine ambapo tunaendelea na utaratibu wetu wa kujifunza kwenye kitabu cha Wiki. Wiki hii tunaangazia kitabu kiitwacho The Four Purposes of Life (Makusudi manne ya Maisha) kilichoandikwa na mwandishi DAN MILLMAN. Kitabu kinazungumzia makusudi manne ya maisha, ambapo kusudi la kwanza likiwa ni kujifunza masomo ya maisha, kusudi la pili ni kutambua kazi na wito wako, kusudi la tatu ni kugundua wito wako uliofichika (kila mtu ana wito wake uliofichika) na kusudi la nne ni kukabiliana na wakati wa sasa (kuutumia vizuri muda wa sasa). Hapa chini nimekushirikisha mambo 20 niliyojifunza kutoka kwenye kitabu hichi.
 
Karibu tujifunze.
1. Kama hutajifunza masomo rahisi hua yanakuaga magumu kadri muda unavyokwenda. Kukataa kujifunza au kukataa mabadiliko hupelekea madhara makubwa baada ya muda, na sio kwa ajili ya kutuadhibu hapana ni ili kupata usikivu (attention) wetu. Lessons repeat themselves until we learn them.
2. Tunajifunza na kukua kupitia changamoto tunazokabiliana nazo, kila shida inayo zawadi zilizofichika ndani yake. Wengi tumewahi kupitia kwenye maumivu ya kimwili, kiakili na hata ya kihisia, lakini kila changamoto imeleta kipimo kikubwa cha kupima uwezo, hekima na mtazamo tulionao. Pamoja na kwamba hatuwezi kukaribisha changamoto au kukabiliana na mabadiliko yasiyotarajiwa, kupoteza vitu/ndugu au kukata tama, lakini baada ya kupitia hayo yote unapotizama nyuma baada ya muda unakuja kuthamini zawadi za shida ulizopitia. Wapo watu wanagundua uwezo wao kutokana na shida walizopitia, wapo wanaoanzisha biashara kubwa baada ya kufukuzwa kwenye ajira zao. Huwezi kukua kama njia yako imenyooka tu, kama hakuna kikwazo huwezi kukua, na pengine hutaweza kutambua ni uwezo mkubwa kiasi gani uko nao.
3. Maisha yanatupatia fursa na machaguo (choices) kadhaa, lakini tunapokea, tunafanikisha au kufurahia hizo fursa kwa kiwango kile tu tunachoamini kwamba tunastahili hizo fursa. Mfano Biblia inaposema “Ombeni nanyi mtapewa” swali linakuja Ni kitu gani hicho ambacho upo tayari kukiomba na kujitahidi kukipata? Watu huomba kile wanachoamini wanastahili, ndio maana katika kuomba wapo wanaoomba pikipiki, wapo wanaoomba gari na wapo wachache wanaoomba ndege. Kama unaamini kwamba aombaye hawezi kuchagua (anapokea tu apewacho) basi utapata fursa chache sana, tena zile fursa za kinyonge kuendana na jinsi unavyojiona unastahili. Low self-worth is a primary cause of self-sabotage.
4. Changamoto moja kubwa zaidi katika eneo la kujiboresha (self-improvement) ni kubadilisha maarifa kwenda kwenye utekelezaji, kukifanyia kazi kile tunachokifahamu ni changamoto ya wengi. Wakati baadhi yetu tunatenda pasipo kufikiri, wengi wetu zaidi tunafikiri pasipo kutenda. Unaweza kuta watu wana mawazo mazuri sana, wana mipango mizuri sana, hata unapowasikiliza unatamani kuwa kama wao, sasa njoo watizame katika utendaji unakuta ni majanga. Hata ukitizama mafanikio yao ni madogo sana ukilinganisha na wanavyofikiri. Ikabadili changamoto hii moja kubwa, ujionee utofauti ambao hujawahi kuushuhudia, kufikiri kwako kuendane na utendaji. Badili kile unachokijua kua kile unachotenda. Just thinking about doing something is the same as not doing it
SOMA; Barua Ya Wazi Kwa Vijana Wanaokwenda Kuanza Maisha Ya Kujitegemea Kwa Mwaka Huu 2016.
5. Kusudi la Maisha ni Maisha yenye kusudi. Kila mtu analo kusudi lake, kwa wengi kusudi hilo hua limefichika, juhudi ya ziada inahitajika kuligundua na usipoweza kuligundua na kulitumikia kusudi lako hata upate kitu gani huwezi kupata utoshelevu wa maisha. Unaweza kukuta watu wamefanikiwa kifedha lakini bado hawana furaha, mahusiano yao na watu wengine ni mabovu. Ni kwa sababu maisha yao hayatengenezi maana yeyote zaidi ya kuingiza fedha tu. Hawajatambua kusudi lao, hata hicho wanachofanya ni kwa sababu tu kinawaingizia fedha la sivyo wasingefanya.
6. Kuna tofauti kati ya kazi na wito. Kazi ni ile huduma unayofanya kwa ajili ya kuingiza kipato, ni pale unapouza muda, jitihada zako, maarifa, ujuzi na uzoefu wako ili kupata mshahara, kipato au manufaa mengine. Unaweza kuiita ajira, biashara, taaluma, n,k. Unaweza kua na sababu nyingi za kukufanya uamke asubuhi na kwenda kufanya hiyo kazi lakini kupata kipato ndio sababu ya msingi inayokusukuma kwenda kuifanya. Labda kama wewe ni tajiri.
7. Wito ni kile unachopenda, unachovutiwa nacho kwa msukumo wa kutoka ndani. Sio tu kile unachotaka kufanya, bali ni kile unachohitaji kufanya, kile kitu kinachokamata hisia na mawazo yako kisawasawa bila kujali unaweza au huwezi kuelezea ni kwa nini. Kile kitu kinachokukereketa, upo tayari kukifanya hata kama hakikupatii kipato. A calling may (or may not) earn an income or become a career.
8. Wito unaweza kua kazi au kazi inaweza kua wito. Kama tulivyoona kwamba tofauti ya msingi ya wito na kazi ni kipato au maslahi, kwamba tunafanya kazi ili tuingize kipato ila tunafanya wito wetu ili tupate kuridhisha nafsi zetu (satisfaction). Ila kama unaipenda sana kazi yako kiasi kwamba unaweza kuifanya hata kwa bure bila kupata kipato chochote, basi hiyo kazi imekua wito. Na kama wito wako umeanza kukuingizia kipato kizuri basi ujue wito wako huo umekua kazi. Kuna watu wito na kazi vimeungana kua kitu kimoja ila kuna wengi ambao wito na kazi ni vitu tofauti.
9. Kwa kua Wito wa kweli unahusisha shughuli za kuwatumikia wengine, zile shughuli za burudani binafsi (personal leisure) kama kucheza gofu, kuvua samaki, kuwinda n.k zinaangukia katika kundi la mambo apendayo mtu (hobbies), Ila tunapotumia hobbies zetu kuwafundisha au kuwashirikisha wengine hiyo hobby inakua ni wito na kazi. Wale wanaoweza kugeuza wito wao kua kazi hufanikiwa na kupata utoshelevu wa maisha zaidi ya wale wanaotumikia kazi ambazo sio wito wao. Wito wako unaweza kuufanya vizuri zaidi ya mtu mwingine ambaye anafanya tu kama shughuli ya kumpatia kipato.
10. Watu wengi wanaomaliza vyuo, wanaondoka chuoni wakiwa wana elimu ndogo sana kujihusu wao wenyewe (self-knowledge). Mfano mtu anaweza kumaliza shahada ya uhasibu, pengine yuko vizuri sana kwenye hiyo fani aliyosomea lakini hajifahamu vizuri yeye binafsi. Ukiacha ule uhasibu hafahamu yeye binafsi ana uwezo gani. Na ndio maana unaweza kuta wengi wanaomaliza vyuo wasipopata ajira, huanza kulalamika kwa kutupa lawama kwa serikali na wadau wengine kwamba wamewasahau. Mtu kamaliza chuo miaka mitatu iliyopita, yupo nyumbani tu, ukimuuliza unafanya kazi gani, anaporomosha lawama kwa serikali kwa kuchelewa kutangaza kazi za fani yake.
11. Hakuna kazi nzuri kwa kila mtu. Kazi inaweza kua nzuri kwako tu tena kwa kipindi fulani cha muda katika maisha yako. Kwa maneno mengine ni kwamba hakuna kazi inayopendwa na kila mtu, hakuna kazi inayoridhisha kila mtu, mfano katika taaluma ya udaktari utakuta kuna wengine wanaridhika na kazi hiyo na kuna wengine hawaridhiki nayo. Hivyo kila kazi unayoijua, wapo ambao wanaitamani na wapo ambao hawaitaki.
SOMA; Kama Unafikiri Ukifanya Kitu Hiki Peke Yake Ndio Umefanikiwa, Unajidanganya Mwenyewe.
12. Maisha ni jaribio, ni maabara ya kujitafuta wewe mwenyewe. Hivyo mpaka umepata wito ambao unakuridhisha haswa endelea kujitafuta, waweza kujipatia kazi fulani kwa muda huku ukiwa macho kwa fursa nyingine mpya mpaka umepata kazi au wito ambao utakua tayari kujitoa kwa dhati (commitment) kwa muda fulani.
13. Hata ujitahidi na kujaribu kiasi gani kuna watu ambao hawatakukubali wala kukupenda, ila pia wapo watu watakaokukubali na kukupenda jinsi ulivyo. Kwanini upoteze muda wako katika kuwaridhisha wale wasiokukubali? Fuata kile unachopaswa kufanya, timiza kusudi lako la kuwepo hapa duniani.
14. Ili kujua kama kazi itakufaa kuna vigezo vitatu vya kuipima.
· Je kazi hii inaniridhisha?
· Je ninaweza kupata kipato kizuri?
· Je inatoa huduma yenye kufaa (useful service)?
Maswali hayo matatu yanaonyesha vipengelee 3 muhimu vya kazi yenye kuleta utoshelevu katika maisha. Mawili kati ya hayo yanaweza kuonekana yanatosha kwa muda fulani, lakini kazi inahitaji kukidhi vigezo vyote vitatu, ili kupata utoshevu wa muda mrefu.
15. Unaweza kukosa uzoefu ila huwezi kukosa kipaji. Kila mtu anacho kipaji chake, na ili kiweze kuleta thamani kwako na wengine ni lazima kipiti mchakato wa kutengenezwa na kulelewa. Watu hudhani ukiwa na kipaji basi mambo yatanyooka tu, sio kweli, unaweza kufa hata hujanufaika na kipaji chako. Ni kweli kila mmoja amezaliwa na kipaji, ila kukiibua, kukitengeneza na kukilea, Mhusika mwenyewe anapaswa kutia bidii sana.
16. Ushirikiano ni mzuri zaidi ya ushindani. Kushindana ni kule kutaka kuonekana bora kuliko wengine, huku wengine wakionekana wadhaifu. Mara nyingi hali hii huleta matabaka hasa sehemu za makazini. Mnaposhirikiana, ina maana hujiangalii wewe binafsi utapata nini, bali unaangalia kama timu mtapata nini, mnaposhirikiana ni rahisi kujifunza kwa wengine maana kila mmoja ataonyesha uwezo wake pale. Ila inapotokea kwenye timu, kila mmoja anataka kushindana na wengine, ina maana vile anavyovijua na kuviweza atavificha ili wengine wasinufaike. Kushindana kwa ajili ya maslahi binafsi hua kunazorotesha mafanikio ya kundi na hata ya mtu binafsi.
SOMA; Huyu Ndiye Mwalimu Wa Kwanza Na Muhimu Sana Kwenye Malezi Ya Mtoto.
17. Sifa kubwa ya Kiongozi ni kuwa mfano. Wale unaowaongoza unawahamasisha sana kwa kuonyesha mfano. Watu wanajifunza kwenye matendo yako kuliko maneno yako hivyo unahitajika kua mfano zaidi kwenye matendo. Usipokua mfano pengine wanaweza kudhani huwajali au huna uwezo kwenye jambo hilo. Mfano mzuri ni siku Raisi Tanzania (Dr. Magufuli) alipotangaza siku ya usafi, kisha yeye akawa mfano kwenda kwenye usafi, kitendo kile kiliamsha ari ya wananchi na viongozi wa chini. Pengine asingekwenda kwenye usafi viongozi na watendaji wa chini yake wangeamrisha tu watu wafanye usafi wao wabaki majumbani au maofisini. Kuwa mfano kwa wale unaowaongoza
18. Hakuna maamuzi ya baadaye, bali maamuzi yote hufanywa wakati wa sasa. Muda wa sasa ndio ulio kwenye uthibiti wako. Kama wataka kubadili maisha yako tumia nguvu ya sasa kwa kufanya maamuzi muda wa sasa. Utofauti wa waliofanikiwa na wale wasiofanikiwa ni kwamba wale waliofanikiwa hufanya yale ya muhimu muda wa sasa, na hao wengine yale ya muhimu huyaweka pembeni ili kuyafanya baadaye. You only need to make a decision in the moment you need to make it.
19. Hakuna maamuzi yanayokua halisi kama hakuna utendaji. Wengi wetu tunayatazama maamuzi kama mchakato wa akili na kuhitimisha. Mfano mnapokuwa kwenye kikao mkawa na hitimisho la mambo yatakayofanyika baadaye, ujue yale siyo maamuzi mpaka yametendewa kazi. Maamuzi ili yawe halisi lazima pawepo na mtu wa kuyatendea kazi. Maamuzi hayapaswi kuishia kwenye akili na makaratasi, yanapaswa kusimamiwa katika utekelezaji.
20. Kuna siri mbili kuu kwa wale waliojiajiri au wajasiriamali. Siri ya kwanza ni kuwa vizuri kwenye kile unachofanya, yaani zalisha kitu bora sana (huduma au bidhaa) kwa maana usipotoa kitu bora zaidi, hakitapata usikivu wa wateja, yaani wateja hawatajisumbua kuja kwako. Wateja hupendelea zaidi ubora. Siri ya pili ni kukitangaza kwa ubora kile unachofanya au waweza kuajiri mtu ambaye anaweza kukufanyia hiyo kazi kwa ubora zaidi. Hata kama una ujuzi mzuri sana katika kuzalisha vitu bora, kama ukishindwa kukiuza kwa wateja itakuwia ngumu kusonga mbele, kumbuka biashara yako inaweza kuwahudumia tu wale watu wanaojua kwamba biashara yako ipo. Hivyo lazima kuweka pia ubora katika kujitangaza ili kuwafikia watu wengi zaidi.
Asante sana
Tukutane wiki ijayo
Makala hii imeandikwa na Ndugu Daudi Mwakalinga mwandishi, mhamasishaji na mshauri katika masuala ya kilimo. Unaweza kuwasiliana naye kwa simu 0763 071007 au barua pepe daudimwakalinga@yahoo.com au dd.mwakalinga@gmail.com

Mambo 20 Niliyojifunza Kwenye Kitabu Cha The Four Purposes of Life (Makusudi manne ya Maisha)

Habari ndugu msomaji wa makala za uchambuzi. Ni wiki nyingine ambapo tunaendelea na utaratibu wetu wa kujifunza kwenye kitabu cha Wiki. Wiki hii tunaangazia kitabu kiitwacho The Four Purposes of Life (Makusudi manne ya Maisha) kilichoandikwa na mwandishi DAN MILLMAN. Kitabu kinazungumzia makusudi manne ya maisha, ambapo kusudi la kwanza likiwa ni kujifunza masomo ya maisha, kusudi la pili ni kutambua kazi na wito wako, kusudi la tatu ni kugundua wito wako uliofichika (kila mtu ana wito wake uliofichika) na kusudi la nne ni kukabiliana na wakati wa sasa (kuutumia vizuri muda wa sasa). Hapa chini nimekushirikisha mambo 20 niliyojifunza kutoka kwenye kitabu hichi.
 
Karibu tujifunze.
1. Kama hutajifunza masomo rahisi hua yanakuaga magumu kadri muda unavyokwenda. Kukataa kujifunza au kukataa mabadiliko hupelekea madhara makubwa baada ya muda, na sio kwa ajili ya kutuadhibu hapana ni ili kupata usikivu (attention) wetu. Lessons repeat themselves until we learn them.
2. Tunajifunza na kukua kupitia changamoto tunazokabiliana nazo, kila shida inayo zawadi zilizofichika ndani yake. Wengi tumewahi kupitia kwenye maumivu ya kimwili, kiakili na hata ya kihisia, lakini kila changamoto imeleta kipimo kikubwa cha kupima uwezo, hekima na mtazamo tulionao. Pamoja na kwamba hatuwezi kukaribisha changamoto au kukabiliana na mabadiliko yasiyotarajiwa, kupoteza vitu/ndugu au kukata tama, lakini baada ya kupitia hayo yote unapotizama nyuma baada ya muda unakuja kuthamini zawadi za shida ulizopitia. Wapo watu wanagundua uwezo wao kutokana na shida walizopitia, wapo wanaoanzisha biashara kubwa baada ya kufukuzwa kwenye ajira zao. Huwezi kukua kama njia yako imenyooka tu, kama hakuna kikwazo huwezi kukua, na pengine hutaweza kutambua ni uwezo mkubwa kiasi gani uko nao.
3. Maisha yanatupatia fursa na machaguo (choices) kadhaa, lakini tunapokea, tunafanikisha au kufurahia hizo fursa kwa kiwango kile tu tunachoamini kwamba tunastahili hizo fursa. Mfano Biblia inaposema “Ombeni nanyi mtapewa” swali linakuja Ni kitu gani hicho ambacho upo tayari kukiomba na kujitahidi kukipata? Watu huomba kile wanachoamini wanastahili, ndio maana katika kuomba wapo wanaoomba pikipiki, wapo wanaoomba gari na wapo wachache wanaoomba ndege. Kama unaamini kwamba aombaye hawezi kuchagua (anapokea tu apewacho) basi utapata fursa chache sana, tena zile fursa za kinyonge kuendana na jinsi unavyojiona unastahili. Low self-worth is a primary cause of self-sabotage.
4. Changamoto moja kubwa zaidi katika eneo la kujiboresha (self-improvement) ni kubadilisha maarifa kwenda kwenye utekelezaji, kukifanyia kazi kile tunachokifahamu ni changamoto ya wengi. Wakati baadhi yetu tunatenda pasipo kufikiri, wengi wetu zaidi tunafikiri pasipo kutenda. Unaweza kuta watu wana mawazo mazuri sana, wana mipango mizuri sana, hata unapowasikiliza unatamani kuwa kama wao, sasa njoo watizame katika utendaji unakuta ni majanga. Hata ukitizama mafanikio yao ni madogo sana ukilinganisha na wanavyofikiri. Ikabadili changamoto hii moja kubwa, ujionee utofauti ambao hujawahi kuushuhudia, kufikiri kwako kuendane na utendaji. Badili kile unachokijua kua kile unachotenda. Just thinking about doing something is the same as not doing it
SOMA; Barua Ya Wazi Kwa Vijana Wanaokwenda Kuanza Maisha Ya Kujitegemea Kwa Mwaka Huu 2016.
5. Kusudi la Maisha ni Maisha yenye kusudi. Kila mtu analo kusudi lake, kwa wengi kusudi hilo hua limefichika, juhudi ya ziada inahitajika kuligundua na usipoweza kuligundua na kulitumikia kusudi lako hata upate kitu gani huwezi kupata utoshelevu wa maisha. Unaweza kukuta watu wamefanikiwa kifedha lakini bado hawana furaha, mahusiano yao na watu wengine ni mabovu. Ni kwa sababu maisha yao hayatengenezi maana yeyote zaidi ya kuingiza fedha tu. Hawajatambua kusudi lao, hata hicho wanachofanya ni kwa sababu tu kinawaingizia fedha la sivyo wasingefanya.
6. Kuna tofauti kati ya kazi na wito. Kazi ni ile huduma unayofanya kwa ajili ya kuingiza kipato, ni pale unapouza muda, jitihada zako, maarifa, ujuzi na uzoefu wako ili kupata mshahara, kipato au manufaa mengine. Unaweza kuiita ajira, biashara, taaluma, n,k. Unaweza kua na sababu nyingi za kukufanya uamke asubuhi na kwenda kufanya hiyo kazi lakini kupata kipato ndio sababu ya msingi inayokusukuma kwenda kuifanya. Labda kama wewe ni tajiri.
7. Wito ni kile unachopenda, unachovutiwa nacho kwa msukumo wa kutoka ndani. Sio tu kile unachotaka kufanya, bali ni kile unachohitaji kufanya, kile kitu kinachokamata hisia na mawazo yako kisawasawa bila kujali unaweza au huwezi kuelezea ni kwa nini. Kile kitu kinachokukereketa, upo tayari kukifanya hata kama hakikupatii kipato. A calling may (or may not) earn an income or become a career.
8. Wito unaweza kua kazi au kazi inaweza kua wito. Kama tulivyoona kwamba tofauti ya msingi ya wito na kazi ni kipato au maslahi, kwamba tunafanya kazi ili tuingize kipato ila tunafanya wito wetu ili tupate kuridhisha nafsi zetu (satisfaction). Ila kama unaipenda sana kazi yako kiasi kwamba unaweza kuifanya hata kwa bure bila kupata kipato chochote, basi hiyo kazi imekua wito. Na kama wito wako umeanza kukuingizia kipato kizuri basi ujue wito wako huo umekua kazi. Kuna watu wito na kazi vimeungana kua kitu kimoja ila kuna wengi ambao wito na kazi ni vitu tofauti.
9. Kwa kua Wito wa kweli unahusisha shughuli za kuwatumikia wengine, zile shughuli za burudani binafsi (personal leisure) kama kucheza gofu, kuvua samaki, kuwinda n.k zinaangukia katika kundi la mambo apendayo mtu (hobbies), Ila tunapotumia hobbies zetu kuwafundisha au kuwashirikisha wengine hiyo hobby inakua ni wito na kazi. Wale wanaoweza kugeuza wito wao kua kazi hufanikiwa na kupata utoshelevu wa maisha zaidi ya wale wanaotumikia kazi ambazo sio wito wao. Wito wako unaweza kuufanya vizuri zaidi ya mtu mwingine ambaye anafanya tu kama shughuli ya kumpatia kipato.
10. Watu wengi wanaomaliza vyuo, wanaondoka chuoni wakiwa wana elimu ndogo sana kujihusu wao wenyewe (self-knowledge). Mfano mtu anaweza kumaliza shahada ya uhasibu, pengine yuko vizuri sana kwenye hiyo fani aliyosomea lakini hajifahamu vizuri yeye binafsi. Ukiacha ule uhasibu hafahamu yeye binafsi ana uwezo gani. Na ndio maana unaweza kuta wengi wanaomaliza vyuo wasipopata ajira, huanza kulalamika kwa kutupa lawama kwa serikali na wadau wengine kwamba wamewasahau. Mtu kamaliza chuo miaka mitatu iliyopita, yupo nyumbani tu, ukimuuliza unafanya kazi gani, anaporomosha lawama kwa serikali kwa kuchelewa kutangaza kazi za fani yake.
11. Hakuna kazi nzuri kwa kila mtu. Kazi inaweza kua nzuri kwako tu tena kwa kipindi fulani cha muda katika maisha yako. Kwa maneno mengine ni kwamba hakuna kazi inayopendwa na kila mtu, hakuna kazi inayoridhisha kila mtu, mfano katika taaluma ya udaktari utakuta kuna wengine wanaridhika na kazi hiyo na kuna wengine hawaridhiki nayo. Hivyo kila kazi unayoijua, wapo ambao wanaitamani na wapo ambao hawaitaki.
SOMA; Kama Unafikiri Ukifanya Kitu Hiki Peke Yake Ndio Umefanikiwa, Unajidanganya Mwenyewe.
12. Maisha ni jaribio, ni maabara ya kujitafuta wewe mwenyewe. Hivyo mpaka umepata wito ambao unakuridhisha haswa endelea kujitafuta, waweza kujipatia kazi fulani kwa muda huku ukiwa macho kwa fursa nyingine mpya mpaka umepata kazi au wito ambao utakua tayari kujitoa kwa dhati (commitment) kwa muda fulani.
13. Hata ujitahidi na kujaribu kiasi gani kuna watu ambao hawatakukubali wala kukupenda, ila pia wapo watu watakaokukubali na kukupenda jinsi ulivyo. Kwanini upoteze muda wako katika kuwaridhisha wale wasiokukubali? Fuata kile unachopaswa kufanya, timiza kusudi lako la kuwepo hapa duniani.
14. Ili kujua kama kazi itakufaa kuna vigezo vitatu vya kuipima.
· Je kazi hii inaniridhisha?
· Je ninaweza kupata kipato kizuri?
· Je inatoa huduma yenye kufaa (useful service)?
Maswali hayo matatu yanaonyesha vipengelee 3 muhimu vya kazi yenye kuleta utoshelevu katika maisha. Mawili kati ya hayo yanaweza kuonekana yanatosha kwa muda fulani, lakini kazi inahitaji kukidhi vigezo vyote vitatu, ili kupata utoshevu wa muda mrefu.
15. Unaweza kukosa uzoefu ila huwezi kukosa kipaji. Kila mtu anacho kipaji chake, na ili kiweze kuleta thamani kwako na wengine ni lazima kipiti mchakato wa kutengenezwa na kulelewa. Watu hudhani ukiwa na kipaji basi mambo yatanyooka tu, sio kweli, unaweza kufa hata hujanufaika na kipaji chako. Ni kweli kila mmoja amezaliwa na kipaji, ila kukiibua, kukitengeneza na kukilea, Mhusika mwenyewe anapaswa kutia bidii sana.
16. Ushirikiano ni mzuri zaidi ya ushindani. Kushindana ni kule kutaka kuonekana bora kuliko wengine, huku wengine wakionekana wadhaifu. Mara nyingi hali hii huleta matabaka hasa sehemu za makazini. Mnaposhirikiana, ina maana hujiangalii wewe binafsi utapata nini, bali unaangalia kama timu mtapata nini, mnaposhirikiana ni rahisi kujifunza kwa wengine maana kila mmoja ataonyesha uwezo wake pale. Ila inapotokea kwenye timu, kila mmoja anataka kushindana na wengine, ina maana vile anavyovijua na kuviweza atavificha ili wengine wasinufaike. Kushindana kwa ajili ya maslahi binafsi hua kunazorotesha mafanikio ya kundi na hata ya mtu binafsi.
SOMA; Huyu Ndiye Mwalimu Wa Kwanza Na Muhimu Sana Kwenye Malezi Ya Mtoto.
17. Sifa kubwa ya Kiongozi ni kuwa mfano. Wale unaowaongoza unawahamasisha sana kwa kuonyesha mfano. Watu wanajifunza kwenye matendo yako kuliko maneno yako hivyo unahitajika kua mfano zaidi kwenye matendo. Usipokua mfano pengine wanaweza kudhani huwajali au huna uwezo kwenye jambo hilo. Mfano mzuri ni siku Raisi Tanzania (Dr. Magufuli) alipotangaza siku ya usafi, kisha yeye akawa mfano kwenda kwenye usafi, kitendo kile kiliamsha ari ya wananchi na viongozi wa chini. Pengine asingekwenda kwenye usafi viongozi na watendaji wa chini yake wangeamrisha tu watu wafanye usafi wao wabaki majumbani au maofisini. Kuwa mfano kwa wale unaowaongoza
18. Hakuna maamuzi ya baadaye, bali maamuzi yote hufanywa wakati wa sasa. Muda wa sasa ndio ulio kwenye uthibiti wako. Kama wataka kubadili maisha yako tumia nguvu ya sasa kwa kufanya maamuzi muda wa sasa. Utofauti wa waliofanikiwa na wale wasiofanikiwa ni kwamba wale waliofanikiwa hufanya yale ya muhimu muda wa sasa, na hao wengine yale ya muhimu huyaweka pembeni ili kuyafanya baadaye. You only need to make a decision in the moment you need to make it.
19. Hakuna maamuzi yanayokua halisi kama hakuna utendaji. Wengi wetu tunayatazama maamuzi kama mchakato wa akili na kuhitimisha. Mfano mnapokuwa kwenye kikao mkawa na hitimisho la mambo yatakayofanyika baadaye, ujue yale siyo maamuzi mpaka yametendewa kazi. Maamuzi ili yawe halisi lazima pawepo na mtu wa kuyatendea kazi. Maamuzi hayapaswi kuishia kwenye akili na makaratasi, yanapaswa kusimamiwa katika utekelezaji.
20. Kuna siri mbili kuu kwa wale waliojiajiri au wajasiriamali. Siri ya kwanza ni kuwa vizuri kwenye kile unachofanya, yaani zalisha kitu bora sana (huduma au bidhaa) kwa maana usipotoa kitu bora zaidi, hakitapata usikivu wa wateja, yaani wateja hawatajisumbua kuja kwako. Wateja hupendelea zaidi ubora. Siri ya pili ni kukitangaza kwa ubora kile unachofanya au waweza kuajiri mtu ambaye anaweza kukufanyia hiyo kazi kwa ubora zaidi. Hata kama una ujuzi mzuri sana katika kuzalisha vitu bora, kama ukishindwa kukiuza kwa wateja itakuwia ngumu kusonga mbele, kumbuka biashara yako inaweza kuwahudumia tu wale watu wanaojua kwamba biashara yako ipo. Hivyo lazima kuweka pia ubora katika kujitangaza ili kuwafikia watu wengi zaidi.
Asante sana
Tukutane wiki ijayo
Makala hii imeandikwa na Ndugu Daudi Mwakalinga mwandishi, mhamasishaji na mshauri katika masuala ya kilimo. Unaweza kuwasiliana naye kwa simu 0763 071007 au barua pepe daudimwakalinga@yahoo.com au dd.mwakalinga@gmail.com

Posted at Friday, January 29, 2016 |  by Makirita Amani

Google Plus Followers

AddThis Smart Layers

Followers

© 2013 AMKA MTANZANIA. WP Theme-junkie converted by BloggerTheme9
Blogger templates | Distributed By: BloggerBulk Proudly Powered by Blogger.
back to top